Od czego zależy, kto odbiera poród? To jedno z najczęstszych pytań przyszłych rodziców, zwłaszcza tych, którzy przygotowują się do pierwszego porodu. Jest to jedno z najbardziej wyjątkowych i emocjonujących wydarzeń w życiu kobiety – pełne oczekiwań, radości, ale i naturalnych obaw. W praktyce to, kto odbiera poród, zależy przede wszystkim od jego przebiegu oraz od tego, czy jest to poród fizjologiczny, czy wymagający interwencji medycznej.
Jeśli zastanawiasz się, kto będzie czuwał nad Twoim bezpieczeństwem podczas narodzin dziecka, w tym artykule znajdziesz wszystkie najważniejsze informacje. Wyjaśniamy, jaką rolę odgrywa położna, a jakie zadania należą do ginekologa.
Położna czy lekarz – kto odbiera poród fizjologiczny?
Wbrew powszechnemu przekonaniu, to nie lekarz, a położna najczęściej przyjmuje poród. W przypadku ciąży fizjologicznej – czyli takiej, która przebiega bez komplikacji – to położna samodzielnie prowadzi poród, a rola lekarza ogranicza się do nadzoru.
Położna towarzyszy kobiecie od chwili przyjęcia na salę porodową aż do narodzin dziecka. W zależności od szpitala, jedna położna może opiekować się kilkoma rodzącymi naraz. Ponadto, w większości szpitali położne pracują w dwuzmianowym systemie: od 7:00 do 19:00 i od 19:00 do 7:00. Może się zatem wydarzyć tak, że w trakcie porodu przejmie nad Tobą opiekę inna położna, która nie towarzyszyła Ci w chwili przyjęcia do szpitala, chyba, że wykupisz usługę prywatnej położnej. Sprawdź, w którym szpitalu jest to możliwe.
Rola położnej podczas porodu
Co robi położna? Przede wszystkim towarzyszy kobiecie przez cały proces porodu fizjologicznego. Na tym jednak jej rola się nie kończy. Czuwa nad bezpieczeństwem matki i dziecka, a także wspiera rodzącą emocjonalnie.
Przygotowanie i wsparcie przed porodem
Po przyjęciu na oddział położna zapoznaje się z planem porodu przyszłej mamy (jeśli został przygotowany), omawia jej oczekiwania i potrzeby. Przedstawia salę porodową, dostępne metody łagodzenia bólu oraz wyjaśnia, jak będzie przebiegać opieka w poszczególnych etapach porodu. Od pierwszych chwil dba o stworzenie atmosfery zaufania i bezpieczeństwa, co pomaga zmniejszyć stres i pozytywnie wpływa na przebieg porodu.
Monitorowanie i opieka podczas porodu
Podczas akcji porodowej położna monitoruje stan zdrowia matki i dziecka, wykonując m.in. badania KTG. Proponuje różne pozycje porodowe, dostosowując je do potrzeb rodzącej. Czuwa też nad postępem porodu, regularnie oceniając rozwarcie szyjki macicy.
Odbieranie porodu
W kluczowym momencie, czyli w II fazie porodu, położna aktywnie wspiera kobietę w narodzinach dziecka, udzielając wskazówek, kiedy przeć. W razie potrzeby – po uzyskaniu zgody rodzącej – może również wykonać nacięcie krocza.
Opieka po porodzie
Tuż po narodzinach dziecka położna dba o to, aby noworodek trafił na brzuch mamy, umożliwiając pierwszy kontakt „skóra do skóry”. Pomaga przy pierwszym przystawieniu maluszka do piersi, a także kontroluje stan rodzącej – ocenia krwawienie i stan kanału rodnego.
Rola lekarza położnika podczas porodu
Lekarz położnik, choć rzadziej bezpośrednio odbiera poród fizjologiczny, pełni kluczową rolę w nadzorze nad bezpieczeństwem matki i dziecka. Interweniuje zawsze wtedy, gdy przebieg porodu tego wymaga.
Nadzór nad przebiegiem porodu
Ginekolog monitoruje stan zdrowia rodzącej i dziecka, podejmuje decyzje o podaniu kroplówek, wykonaniu znieczulenia, czy o konieczności zakończenia porodu drogą cesarskiego cięcia. Jeśli poród przebiega bez komplikacji, jego obecność na sali może być ograniczona.
Kiedy lekarz przyjmuje poród?
- Interwencja w przypadku komplikacji – w przypadku pojawienia się komplikacji, takich jak np. zaburzenia tętna dziecka, brak postępu porodu czy nieprawidłowe ułożenie główki, to ginekolog –położnik przejmuje prowadzenie porodu. Może zadecydować o podaniu oksytocyny, przebiciu pęcherza płodowego, użyciu narzędzi położniczych lub przystąpieniu do cesarskiego cięcia.
- Prowadzenie porodów w szczególnych przypadkach – lekarz prowadzi porody o podwyższonym ryzyku – np. z położenia pośladkowego, mnogie, przedwczesne, a także wszystkie cięcia cesarskie. W takich sytuacjach samodzielnie kieruje przebiegiem porodu, a położna pełni funkcję wspierającą.
Współpraca na sali porodowej: położna a lekarz
Bezpieczeństwo matki i dziecka podczas porodu opiera się na efektywnej współpracy położnej i lekarza położnika.
Choć zakres ich kompetencji jest różny, doskonale się uzupełniają:
- Położna koncentruje się na wspieraniu naturalnego przebiegu porodu oraz opiece nad kobietą w przypadku ciąży fizjologicznej.
- Ginekolog-położnik specjalizuje się w rozpoznawaniu nieprawidłowości i podejmowaniu interwencji medycznych w sytuacjach zagrożenia.
Kiedy położna wzywa lekarza? Pięć najczęstszych sytuacji
Jeśli w trakcie porodu pojawią się komplikacje, położna natychmiast przekazuje pacjentkę pod opiekę lekarza, a sama przejmuje rolę asystującą. Może to nastąpić m.in. w przypadku:
- zaburzeń w zapisie KTG (świadczących o pogarszającym się stanie dziecka),
- braku postępu porodu pomimo pełnego rozwarcia,
- nadmiernego krwawienia,
- podejrzenia nieprawidłowego ułożenia dziecka,
- nagłego pogorszenia samopoczucia rodzącej.
Po przekazaniu pacjentki, lekarz przejmuje prowadzenie porodu, podejmując decyzje o dalszych działaniach. Położna wspiera lekarza, asystując przy procedurach i w dalszym ciągu opiekując się kobietą. Wszystkie interwencje są skrupulatnie dokumentowane, aby zapewnić ciągłość opieki i bezpieczeństwo mamy oraz dziecka.
Kto odbiera poród? Podsumowanie roli położnej i lekarza
To, kto odbiera poród, nie jest kwestią wyboru, lecz bezpieczeństwa matki i dziecka oraz aktualnego przebiegu porodu.
Zrozumienie roli położnej i lekarza pozwala przyszłym mamom lepiej przygotować się do porodu. W większości przypadków to położna przyjmuje fizjologiczny poród, wspierając kobietę na każdym etapie, natomiast lekarz położnik interweniuje w sytuacjach wymagających specjalistycznej pomocy. Bez względu na przebieg porodu, najważniejsze jest to, aby kobieta czuła się bezpiecznie i otrzymała profesjonalne wsparcie podczas narodzin dziecka.
Więcej informacji o tym, jaką rolę pełni położna w czasie ciąży, porodu i połogu znajdziesz w oficjalnym poradniku NFZ.
