Osiemnasty tydzień ciąży
Osiemnasty tydzień to już niemal połowa drogi do spotkania z dzieckiem. W tym okresie wiele kobiet czuje się dobrze i cieszy się rosnącym brzuchem. Mdłości zwykle dawno ustąpiły, a energia wraca – to sprzyja planowaniu i spokojnemu przygotowywaniu się na kolejne miesiące. Tymczasem Twoje dziecko dynamicznie rośnie i ćwiczy swoje umiejętności – od ruchów rączkami i nóżkami po wyraźne grymasy na małej twarzy.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy teraz około 13-14 cm (CRL) i waży około 150-190 gramów – wielkością przypomina małą papaję lub słodkiego ziemniaka.
Proporcje ciała są coraz bardziej zbliżone do tych, które zobaczysz po porodzie – głowa nadal jest duża, ale tułów i kończyny wyraźnie się wydłużają.
Twarz nabiera wyrazu – oczy i uszy są na swoim miejscu, a dziecko potrafi robić miny, marszczyć brwi, poruszać ustami i ssać kciuk.
Skóra jest cienka i przejrzysta, ale pokryta meszkiem płodowym (lanugo), który chroni ją w płynie owodniowym.
Na głowie mogą pojawiać się pierwsze, delikatne włoski.
Palce dłoni i stóp są dobrze ukształtowane, z wyraźnymi paznokciami i unikalnymi liniami papilarnymi.
Układ mięśniowy i nerwowy rozwijają się intensywnie – dziecko wykonuje coraz bardziej skoordynowane ruchy, kopie, rozciąga się i obraca w macicy.
Serce pracuje w szybkim tempie – około 140-160 uderzeń na minutę – i pompuje krew przez cały organizm.
Układ pokarmowy ćwiczy – dziecko połyka płyn owodniowy i produkuje mocz.
Uszy są już na swoim miejscu i dojrzewają – dziecko zaczyna reagować na dźwięki, w tym bicie Twojego serca i dźwięki z otoczenia.
Mózg tworzy miliony połączeń nerwowych – rozwijają się zmysły i zdolność do przetwarzania bodźców.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
W 18. tygodniu wiele kobiet czuje się naprawdę dobrze – to czas komfortu i budowania więzi z dzieckiem.
Brzuch jest już wyraźnie zaokrąglony i coraz bardziej „ciążowy” – wiele kobiet z dumą go eksponuje.
Możesz zacząć odczuwać pierwsze ruchy dziecka – delikatne muśnięcia, bulgotanie lub trzepotanie w brzuchu.
Piersi nadal są pełne i wrażliwe – przygotowują się do laktacji.
Apetyt zwykle wraca do normy lub jest większy – organizm potrzebuje więcej energii i składników odżywczych.
Mogą występować zaparcia lub zgaga – progesteron rozluźnia mięśnie przewodu pokarmowego.
Skóra może się zmieniać – mogą pojawić się ciemniejsze linie na brzuchu (linea nigra) lub przebarwienia na twarzy.
Większy przepływ krwi może powodować uczucie ciepła, lekkie opuchnięcia dłoni lub stóp.
Możesz odczuwać lekkie bóle lub „ciągnięcie” w podbrzuszu – to normalny efekt rozciągania więzadeł macicznych.
Wydzielina pochwowa może być bardziej obfita – to naturalny efekt działania hormonów.
Porady na ten tydzień
Kontynuuj suplementację kwasu foliowego i innych witamin zaleconych przez lekarza.
Jedz regularnie i zdrowo – wybieraj lekkostrawne posiłki bogate w błonnik, warzywa, owoce i pełne ziarna.
Pij dużo wody – odpowiednie nawodnienie wspiera krążenie i pomaga zapobiegać zaparciom.
Dbaj o delikatną aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa, pływanie są świetnym wyborem.
Staraj się spać na boku, najlepiej na lewym – sprzyja to lepszemu ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – to zasada na całą ciążę.
Dbaj o komfort – wybieraj wygodne ubrania ciążowe i dobrze dobrany biustonosz.
Rozważ zapisanie się na zajęcia w szkole rodzenia lub spotkania edukacyjne dla przyszłych mam.
Jeśli planujesz badanie połówkowe (USG 20. tygodnia) – zaplanuj i umów termin
Wskazówki od położnej
„Osiemnasty tydzień to moment, kiedy możesz już zacząć czuć pierwsze, delikatne ruchy swojego dziecka – to wyjątkowe doświadczenie, które buduje więź. Pozwól sobie spokojnie je obserwować, dbaj o wygodę, lekką aktywność i zdrowe posiłki – to wszystko pomaga cieszyć się tym pięknym etapem.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
19. tydzień
Skóra dziecka staje się mniej przezroczysta, rozwijają się linie papilarne. Na głowie pojawiają się pierwsze włoski.
20. tydzień
Dziecko waży około 300 g i mierzy około 25 cm. Skóra nadal jest cienka, ale pokrywa ją maź płodowa.
21. tydzień
Dziecko waży około 400 g i reaguje na dźwięki z otoczenia. Intensywnie rosną brwi i rzęsy. Jego ruchy są coraz bardziej skoordynowane.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból w podbrzuszu w drugim trymestrze jest normalny?
Tak, lekki ból lub ciągnięcie w podbrzuszu w II trymestrze jest dość normalne – macica rośnie i rozciągają się więzadła. Jeśli jednak ból jest bardzo silny, ostry, towarzyszy mu krwawienie, gorączka lub skurcze – skontaktuj się z lekarzem.
Kiedy zacznę czuć ruchy dziecka?
Najczęściej pierwsze delikatne ruchy czuje się między 18. a 22. tygodniem ciąży. Przy kolejnej ciąży można je wyczuć trochę wcześniej. Na początku to mogą być subtelne muśnięcia lub bulgotanie w brzuchu. Jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza lub położną na wizycie.
Kiedy można poznać płeć dziecka?
Płeć dziecka najczęściej można zobaczyć na USG około 18.-22. tygodnia ciąży, podczas tzw. badania połówkowego. Czasem lekarz może podejrzeć ją wcześniej, ale wtedy nie zawsze jest pewność. Jeśli chcesz, zapytaj o to podczas badania!
Czy w drugim trymestrze dziecko słyszy dźwięki z zewnątrz?
Tak! W II trymestrze, około 18.-22. tygodnia, dziecko zaczyna słyszeć dźwięki – najpierw bicie twojego serca i szumy w brzuchu, a później także odgłosy z zewnątrz, np. twój głos. Warto do niego mówić lub śpiewać – to buduje więź!
Jakie badania wykonuje się w drugim trymestrze?
W II trymestrze zwykle robi się ważne badania: USG połówkowe (między 18. a 22. tygodniem, żeby dokładnie obejrzeć dziecko), morfologię krwi, badanie ogólne moczu i test obciążenia glukozą (między 24. a 28. tygodniem). Lekarz lub położna podpowie, które badania są potrzebne w twoim przypadku.
Co to jest USG połówkowe i kiedy się je robi?
Czy krwawienie w drugim trymestrze zawsze oznacza coś złego?
Krwawienie w II trymestrze nie zawsze oznacza coś bardzo złego, ale zawsze trzeba je skonsultować z lekarzem. Może być np. spowodowane podrażnieniem szyjki macicy po badaniu czy stosunku, ale też być sygnałem poważniejszego problemu, jak łożysko przodujące lub przedwczesne odklejenie łożyska. Lepiej to sprawdzić, żeby mieć pewność, że wszystko jest w porządku.
Czy powinnam wykonać badanie glukozy w kierunku cukrzycy ciążowej?
Tak, większość kobiet wykonuje test obciążenia glukozą między 24. a 28. tygodniem ciąży – to standardowe badanie w kierunku cukrzycy ciążowej. Nawet jeśli czujesz się dobrze, warto je zrobić, bo cukrzyca ciążowa często nie daje objawów, a wcześnie wykryta pozwala lepiej zadbać o zdrowie twoje i dziecka.
Jak mogę złagodzić bóle pleców, które odczuwam?
W II trymestrze bóle pleców są dość częste – macica rośnie i zmienia się twoja postura. Żeby je złagodzić, spróbuj: delikatnych ćwiczeń lub rozciągania (np. dla ciężarnych), odpoczynku w wygodnej pozycji, spania na boku z poduszką między kolanami, a także unikania długiego stania. Jeśli ból jest bardzo silny lub niepokojący, warto powiedzieć o tym lekarzowi lub położnej.
Kiedy rozpocząć naukę w szkole rodzenia?
Najlepiej zacząć szkołę rodzenia około połowy ciąży, czyli między 20. a 28. tygodniem. To dobry czas, bo jesteś już po pierwszych badaniach i masz więcej energii niż w III trymestrze. Dzięki temu spokojnie przygotujesz się na poród i opiekę nad maluszkiem.
