Szesnasty tydzień ciąży
Szesnasty tydzień ciąży to pełnia drugiego trymestru – okresu, który często uznaje się za najbardziej komfortowy i spokojny. Wiele kobiet czuje się teraz znacznie lepiej: mdłości mijają, zmęczenie się zmniejsza, a apetyt i dobry nastrój wracają. Brzuch coraz wyraźniej się zaokrągla, co bywa powodem radości i wzruszenia. W tym czasie Twoje dziecko dynamicznie się rozwija – ćwiczy mimikę, ruchy i wszystkie odruchy potrzebne po urodzeniu.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy teraz około 11-12 cm (CRL) i waży ok. 80-100 gramów – wielkością przypomina dojrzałe awokado.
Proporcje ciała są coraz bardziej wyrównane – głowa nadal jest duża, ale tułów i kończyny szybko rosną.
Twarz nabiera indywidualnych rysów – oczy przesunęły się na przód głowy, a uszy są na właściwym miejscu.
Dziecko potrafi robić miny – marszczyć brwi, poruszać ustami, ćwiczyć odruch ssania, a nawet ssać kciuk.
Kończyny są smukłe i zwinne – dziecko zgina łokcie, kolana i porusza palcami, na których rosną drobne paznokcie.
Skóra jest jeszcze cienka i przejrzysta, ale pokrywa się delikatnym meszkiem (lanugo), który utrzymuje maź płodową na jej powierzchni.
Serce bije szybko – około 140-160 razy na minutę – pompując krew przez coraz bardziej rozwinięty układ krążenia.
Nerki działają – produkują mocz, który trafia do płynu owodniowego.
Układ pokarmowy ćwiczy – dziecko połyka płyn owodniowy, ćwicząc ruchy ssania i połykania.
Mózg rozwija miliony połączeń nerwowych – steruje coraz bardziej skoordynowanymi ruchami.
W tym tygodniu rozwijają się także struny głosowe – choć dziecko nie wyda dźwięku w Twoim brzuchu, narząd ten przygotowuje się do funkcjonowania po porodzie.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
W 16. tygodniu większość kobiet czuje się lepiej niż w pierwszym trymestrze.
Nudności najczęściej już ustępują lub są bardzo sporadyczne.
Apetyt wraca do normy – wiele kobiet zgłasza większą ochotę na jedzenie i różnorodne potrawy.
Brzuch zaokrągla się i staje się coraz bardziej widoczny – macica unosi się powyżej spojenia łonowego.
Piersi nadal są pełne i wrażliwe, ale ich bolesność zwykle się zmniejsza.
Zmęczenie jest mniejsze – pojawia się więcej energii i lepszy nastrój.
Mogą występować lekkie bóle podbrzusza – wynik rozciągania więzadeł macicznych, które wspierają rosnącą macicę.
Mogą pojawić się zgaga lub zaparcia – progesteron rozluźnia mięśnie przewodu pokarmowego i spowalnia trawienie.
Skóra może ciemnieć – pojawia się linea negra na brzuchu, przebarwienia na twarzy (tzw. maska ciążowa).
Niektóre kobiety zauważają bardziej intensywną wydzielinę pochwową – to normalny efekt działania hormonów.
Porady na ten tydzień
Kontynuuj suplementację kwasu foliowego – lekarz może zalecić także żelazo lub inne witaminy prenatalne.
Jedz zdrowo i regularnie – małe, lekkostrawne posiłki pomagają uniknąć zgagi i utrzymać dobre samopoczucie.
Pij dużo wody – odpowiednie nawodnienie zmniejsza ryzyko zaparć i wspiera krążenie.
Dbaj o delikatną aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa, pływanie mogą być świetnym wyborem.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – co sprzyja lepszemu ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i innych szkodliwych substancji – to zasada obowiązująca przez całą ciążę.
Utrzymuj higienę intymną – noś przewiewną bawełnianą bieliznę i unikaj agresywnych środków myjących.
Jeśli planujesz szkołę rodzenia – to dobry moment, by się tym zainteresować i zapisać.
Wskazówki od położnej
„Skóra może swędzieć w okolicy najbardziej obciążonych części ciała, na piersiach i brzuchu. Powodem tego jest jej silne rozciągnięcie. Swędzenie można złagodzić, stosując np. dobry balsam lub olejek.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
17. tydzień
Ciało dziecka pokrywa się meszkiem (lanugo), rozwijają się kości i mięśnie. Tłuszcz zaczyna się odkładać pod skórą.
18. tydzień
Serce pompuje około 25 litrów krwi dziennie. Dziecko zyskuje na wadze, a jego ruchy są coraz bardziej skoordynowane.
19. tydzień
Skóra dziecka staje się mniej przezroczysta, rozwijają się linie papilarne. Na głowie pojawiają się pierwsze włoski.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból w podbrzuszu w drugim trymestrze jest normalny?
Tak, lekki ból lub ciągnięcie w podbrzuszu w II trymestrze jest dość normalne – macica rośnie i rozciągają się więzadła. Jeśli jednak ból jest bardzo silny, ostry, towarzyszy mu krwawienie, gorączka lub skurcze – skontaktuj się z lekarzem.
Kiedy zacznę czuć ruchy dziecka?
Najczęściej pierwsze delikatne ruchy czuje się między 18. a 22. tygodniem ciąży. Przy kolejnej ciąży można je wyczuć trochę wcześniej. Na początku to mogą być subtelne muśnięcia lub bulgotanie w brzuchu. Jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza lub położną na wizycie.
Kiedy można poznać płeć dziecka?
Płeć dziecka najczęściej można zobaczyć na USG około 18.-22. tygodnia ciąży, podczas tzw. badania połówkowego. Czasem lekarz może podejrzeć ją wcześniej, ale wtedy nie zawsze jest pewność. Jeśli chcesz, zapytaj o to podczas badania!
Czy w drugim trymestrze dziecko słyszy dźwięki z zewnątrz?
Tak! W II trymestrze, około 18.-22. tygodnia, dziecko zaczyna słyszeć dźwięki – najpierw bicie twojego serca i szumy w brzuchu, a później także odgłosy z zewnątrz, np. twój głos. Warto do niego mówić lub śpiewać – to buduje więź!
Jakie badania wykonuje się w drugim trymestrze?
W II trymestrze zwykle robi się ważne badania: USG połówkowe (między 18. a 22. tygodniem, żeby dokładnie obejrzeć dziecko), morfologię krwi, badanie ogólne moczu i test obciążenia glukozą (między 24. a 28. tygodniem). Lekarz lub położna podpowie, które badania są potrzebne w twoim przypadku.
Co to jest USG połówkowe i kiedy się je robi?
Czy krwawienie w drugim trymestrze zawsze oznacza coś złego?
Krwawienie w II trymestrze nie zawsze oznacza coś bardzo złego, ale zawsze trzeba je skonsultować z lekarzem. Może być np. spowodowane podrażnieniem szyjki macicy po badaniu czy stosunku, ale też być sygnałem poważniejszego problemu, jak łożysko przodujące lub przedwczesne odklejenie łożyska. Lepiej to sprawdzić, żeby mieć pewność, że wszystko jest w porządku.
Czy powinnam wykonać badanie glukozy w kierunku cukrzycy ciążowej?
Tak, większość kobiet wykonuje test obciążenia glukozą między 24. a 28. tygodniem ciąży – to standardowe badanie w kierunku cukrzycy ciążowej. Nawet jeśli czujesz się dobrze, warto je zrobić, bo cukrzyca ciążowa często nie daje objawów, a wcześnie wykryta pozwala lepiej zadbać o zdrowie twoje i dziecka.
Jak mogę złagodzić bóle pleców, które odczuwam?
W II trymestrze bóle pleców są dość częste – macica rośnie i zmienia się twoja postura. Żeby je złagodzić, spróbuj: delikatnych ćwiczeń lub rozciągania (np. dla ciężarnych), odpoczynku w wygodnej pozycji, spania na boku z poduszką między kolanami, a także unikania długiego stania. Jeśli ból jest bardzo silny lub niepokojący, warto powiedzieć o tym lekarzowi lub położnej.
Kiedy rozpocząć naukę w szkole rodzenia?
Najlepiej zacząć szkołę rodzenia około połowy ciąży, czyli między 20. a 28. tygodniem. To dobry czas, bo jesteś już po pierwszych badaniach i masz więcej energii niż w III trymestrze. Dzięki temu spokojnie przygotujesz się na poród i opiekę nad maluszkiem.
