Trzydziesty pierwszy tydzień ciąży
Trzydziesty pierwszy tydzień ciąży to moment, w którym wiele kobiet coraz bardziej uświadamia sobie zbliżający się poród. Brzuch jest duży i ciężki, a ruchy dziecka bywają naprawdę intensywne. Możesz czuć się coraz bardziej zmęczona i potrzebować więcej snu czy pomocy w codziennych sprawach. Dziecko tymczasem rozwija się dynamicznie – rośnie, nabiera tkanki tłuszczowej i ćwiczy wszystkie funkcje niezbędne do życia po narodzinach.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy około 39-40 cm (długość całkowita) i waży około 1500-1600 gramów – wielkością przypomina dużą kokosową kulę lub średniej wielkości dynię.
Skóra dziecka staje się coraz gładsza i bardziej różowa – dzięki odkładaniu się tłuszczu podskórnego zyskuje niemowlęcy wygląd.
Lanugo (meszek płodowy) powoli zanika – pozostaje już tylko w niektórych miejscach, jak ramiona czy plecy.
Maź płodowa nadal chroni skórę przed działaniem płynu owodniowego i infekcjami.
Płuca dojrzewają dalej – wzrasta produkcja surfaktantu, który pozwoli im się rozprężać po pierwszym oddechu.
Dziecko intensywnie ćwiczy ruchy oddechowe – unosząc i opuszczając klatkę piersiową, choć wypełnia ją wciąż płyn owodniowy.
Mózg rozwija się bardzo szybko – pojawiają się coraz głębsze bruzdy i zwoje na jego powierzchni, przygotowując do przetwarzania bodźców po urodzeniu.
Układ nerwowy koordynuje coraz bardziej złożone ruchy – dziecko chwyta pępowinę, bawi się nią, kopie i przeciąga się.
Mięśnie są mocne – ruchy mogą być energiczne i powodować wyraźne falowanie Twojego brzucha.
Powieki potrafią się otwierać i zamykać – dziecko mruga, a jego oczy reagują na zmiany światła.
Zmysł słuchu jest bardzo czuły – maluszek rozpoznaje Twój głos i znajome dźwięki, co po porodzie będzie go uspokajać.
W jelitach nadal gromadzi się smółka – produkt połykanych wód płodowych i złuszczonego nabłonka.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest duży i wyraźnie ciężki – możesz czuć jego wagę przy każdym ruchu i wstawaniu.
Ruchy dziecka są bardzo silne i zdecydowane – możesz obserwować wybrzuszenia i falowanie brzucha.
Wyraźny rytm aktywności i snu dziecka – maluch ma swoje stałe cykle w ciągu doby.
Czkawka dziecka – tak jak w poprzednich tygodniach, wyczuwalna jako rytmiczne, delikatne drgania.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, regularne nawilżanie może przynieść ulgę.
Rozstępy mogą się pojawić lub pogłębiać – tak jak w poprzednich tygodniach, ich widoczność zależy od elastyczności skóry.
Bóle pleców i krzyża – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilają się z powodu większego ciężaru brzucha i zmiany środka ciężkości.
Uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik rozciągania więzadeł macicznych.
Skurcze Braxtona-Hicksa mogą być bardziej zauważalne – nieregularne, bezbolesne, ale wyczuwalne napięcia macicy.
Opuchlizna nóg, kostek i stóp – tak jak w poprzednich tygodniach, może się nasilać po dłuższym staniu lub pod koniec dnia.
Większa wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z hormonami.
Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, efekt działania progesteronu i ucisku macicy na jelita.
Zmęczenie – możesz potrzebować więcej snu lub częstszych przerw na odpoczynek w ciągu dnia.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę na brzuchu, piersiach i biodrach – pomoże złagodzić napięcie i swędzenie.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie żelaza (ze względu na większe zapotrzebowanie), wapnia i witaminy D.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, wybierając produkty bogate w błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, wspierając nawodnienie i krążenie.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa lub pływanie pomagają złagodzić bóle pleców i poprawiają samopoczucie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, co sprzyja lepszemu ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej, jeśli masz obrzęki.
Kontynuuj lub rozpocznij zajęcia w szkole rodzenia – to dobry czas na zdobycie wiedzy i poczucie większej pewności przed porodem.
Porozmawiaj z położną lub lekarzem o planie porodu i pytaniach, które Cię nurtują.
Wskazówki od położnej
„Aby ułatwić sobie wkładanie butów, możesz zaopatrzyć się w długą łyżkę do butów, a latem zamiast sandałów wybierać klapki.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
32. tydzień
Ruchy dziecka stają się rzadsze, ale bardziej zdecydowane. Pozycja głową w dół jest coraz bardziej utrwalona. Mama może odczuwać większy ucisk na pęcherz. Sen staje się trudniejszy.
33. tydzień
Dziecko może ważyć około 2,5 kg i mierzyć 45 cm. Płuca są niemal w pełni rozwinięte. Zmniejsza się ilość wód płodowych. Mama może zauważyć skurcze przepowiadające.
34. tydzień
Dziecko osiąga wagę około 2,7 kg. Jego głowa zaczyna schodzić do kanału rodnego. Skóra jest różowa i gładka. Mama może mieć trudności z chodzeniem lub siedzeniem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.
