Dwudziesty ósmy tydzień ciąży
Dwudziesty ósmy tydzień ciąży to oficjalne rozpoczęcie trzeciego trymestru. Choć wciąż masz kilka miesięcy przed sobą, coraz częściej możesz myśleć o porodzie i pierwszych chwilach z dzieckiem. Brzuch jest już duży i wyraźnie ciążowy, ruchy dziecka bywają silne i potrafią zaskoczyć swoją intensywnością. To też czas, gdy warto szczególnie zadbać o regenerację i uważne planowanie najbliższych tygodni.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy teraz około 36-37 cm (długość całkowita) i waży około 1000-1100 gramów – wielkością przypomina sporego bakłażana lub główkę sałaty.
Skóra staje się mniej przezroczysta i bardziej gładka – odkładanie tłuszczu podskórnego sprawia, że dziecko zaczyna wyglądać bardziej „pulchnie”.
Lanugo nadal pokrywa ciało, ale powoli zacznie zanikać w kolejnych tygodniach.
Maź płodowa tworzy ochronną warstwę, zabezpieczającą skórę przed maceracją w płynie owodniowym.
Płuca nadal się rozwijają – produkcja surfaktantu wzrasta, a maluszek intensywnie ćwiczy ruchy oddechowe.
Mózg rośnie bardzo dynamicznie – pojawiają się coraz głębsze bruzdy i zwoje na jego powierzchni, zwiększając powierzchnię kory mózgowej.
Mięśnie i kości są coraz silniejsze – ruchy są energiczne i częste, mogą wywoływać wyraźne zmiany kształtu Twojego brzucha.
Powieki otwierają się i zamykają – dziecko potrafi mrugać, a jego oczy reagują na światło przenikające przez Twoją skórę i macicę.
Tęczówki mogą zacząć nabierać koloru, ale ostateczny kolor oczu często ustali się dopiero kilka miesięcy po narodzinach.
Zmysł słuchu jest na tyle rozwinięty, że dziecko rozpoznaje Twój głos i może się przy nim uspokajać.
Układ pokarmowy nadal ćwiczy – dziecko połyka płyn owodniowy, z którego w jelitach odkłada się smółka.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest już wyraźnie duży i cięższy – możesz czuć rozciąganie skóry, więzadeł i mięśni.
Ruchy dziecka są bardzo mocne i regularne – możesz je nie tylko czuć, ale też obserwować na zewnątrz, jako falowania lub wybrzuszenia brzucha.
Możesz zauważać wyraźne cykle aktywności i odpoczynku dziecka – maluszek ma już swój rytm dnia i nocy.
Czkawka dziecka może być częsta – wyczuwalna jako delikatne, rytmiczne pulsowanie.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, warto ją regularnie nawilżać.
Mogą pojawić się rozstępy – tak jak w poprzednich tygodniach, ich widoczność zależy od elastyczności skóry.
Bóle pleców lub krzyża – tak jak w poprzednich tygodniach, spowodowane zmianą środka ciężkości i rozluźnieniem więzadeł.
Uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, efekt rozciągania więzadeł macicznych.
Skurcze Braxtona-Hicksa – mogą być częstsze, ale nieregularne i niebolesne.
Opuchlizna nóg i kostek – tak jak w poprzednich tygodniach, może nasilać się po długim staniu lub w upałach.
Większa wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z hormonami.
Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik działania progesteronu i ucisku macicy na przewód pokarmowy.
Możesz odczuwać większe zmęczenie – organizm pracuje intensywnie, a ciężar brzucha wymaga więcej energii.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę brzucha, piersi i ud – to pomoże zmniejszyć napięcie i swędzenie.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie wapnia, żelaza i witaminy D.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, z naciskiem na błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, dbając o nawodnienie i dobre krążenie.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa czy pływanie wspierają mięśnie i poprawiają krążenie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, sprzyja to ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej, jeśli masz opuchliznę.
Rozważ omówienie z położną lub lekarzem planu porodu i zajęć w szkole rodzenia – trymestr trzeci to dobry czas na przygotowania.
Wskazówki od położnej
„Dwudziesty ósmy tydzień to początek ostatniego trymestru – czas, kiedy warto zwolnić i wsłuchać się w swoje potrzeby. Planuj krótsze przerwy na odpoczynek w ciągu dnia, nawadniaj się i nie bój się prosić o pomoc – to wszystko pomaga Ci przygotować się na ostatnie tygodnie oczekiwania.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
29. tydzień
W tym tygodniu rozwijają się zmysły smaku i zapachu. Dziecko może reagować na pokarmy jedzone przez mamę. Zwiększa się ilość tkanki tłuszczowej. Mama może mieć problem z oddychaniem przy większym wysiłku.
30. tydzień
Dziecko waży już około 1,5 kg. Skóra jest gładsza dzięki rosnącej ilości tłuszczu. Ciało dziecka zaczyna przypominać noworodka. Mama może odczuwać bóle w krzyżu.
31. tydzień
Płuca dziecka dojrzewają i przygotowują się do samodzielnego oddychania. Znika większość lanugo. Dziecko gromadzi wapń i fosfor. Mama może zauważyć opuchliznę stóp i dłoni.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.
