Dwudziesty trzeci tydzień ciąży
Dwudziesty trzeci tydzień ciąży to późny środek drugiego trymestru – etap, który wiele kobiet wspomina jako najprzyjemniejszy w całej ciąży. Brzuch jest już wyraźny i zaokrąglony, a ruchy dziecka stają się codziennością, zaskakując czasem swoją siłą i regularnością. To również czas większej świadomości ciała – możesz potrzebować więcej troski o kręgosłup, skórę i wypoczynek. Jednocześnie w Twoim brzuchu rozwija się mały człowiek, który z tygodnia na tydzień nabiera cech noworodka.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy teraz około 28-30 cm (długość całkowita) i waży około 500-550 gramów – wielkością przypomina dużą kukurydzę lub bakłażana.
Skóra nadal jest cienka i pomarszczona, ale robi się coraz mniej przezroczysta – stopniowo nabiera różowawego odcienia dzięki rozwijającym się naczyniom krwionośnym.
Lanugo wciąż pokrywa całe ciało i utrzymuje maź płodową, która chroni skórę przed maceracją w płynie owodniowym.
Na głowie mogą rosnąć coraz dłuższe włosy – ich kolor i faktura są już zaprogramowane genetycznie.
Brwi i rzęsy są już dobrze widoczne.
Mięśnie są coraz silniejsze – dziecko aktywnie kopie, przeciąga się i obraca w macicy, a Ty możesz czuć te ruchy coraz wyraźniej i częściej.
Układ oddechowy dojrzewa – dziecko ćwiczy ruchy oddechowe, poruszając klatką piersiową, choć płuca wciąż wypełnia płyn owodniowy.
W płucach zaczyna się produkcja surfaktantu – substancji, która po porodzie zapobiegnie zapadaniu się pęcherzyków płucnych.
Układ pokarmowy nadal trenuje – dziecko połyka płyn owodniowy, w jelitach gromadzi się smółka.
Nerki filtrują krew i produkują mocz – tak jak w poprzednim tygodniu.
Zmysł słuchu działa coraz lepiej – dziecko słyszy bicie Twojego serca, głosy i dźwięki z zewnątrz i potrafi na nie reagować zmianą ruchów lub tętna.
Powstają kolejne połączenia nerwowe w mózgu – maluszek coraz lepiej koordynuje ruchy i zaczyna budować pierwsze proste cykle czuwania i snu.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest wyraźnie większy i cięższy – możesz odczuwać rozciąganie skóry i więzadeł.
Ruchy dziecka są silniejsze i częstsze – mogą być już bardzo wyraźne i rozpoznawalne nawet dla osób przykładających rękę do Twojego brzucha.
Skóra na brzuchu może być napięta, swędząca – tak jak w poprzednim tygodniu, warto ją nawilżać.
Możesz doświadczać bólu w dole pleców – wynik przesunięcia środka ciężkości i rozluźnienia więzadeł.
Możliwe delikatne bóle podbrzusza – tak jak w poprzednich tygodniach, to efekt rozciągania więzadeł macicznych.
Możesz odczuwać lekkie skurcze Braxtona-Hicksa – to bezbolesne lub delikatne napinanie macicy przygotowujące ją do porodu.
Opuchlizna nóg, kostek lub dłoni – wynik zatrzymywania wody w organizmie, szczególnie po dłuższym staniu lub siedzeniu.
Zwiększona wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z działaniem hormonów.
Możesz mieć zgagę lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, spowodowane progesteronem.
Skóra może ciemnieć – tak jak w poprzednich tygodniach, pojawia się linea nigra lub przebarwienia na twarzy.
Porady na ten tydzień
Stosuj kremy lub olejki nawilżające, by złagodzić napięcie i swędzenie skóry.
Kontynuuj suplementację – wapń i witamina D są szczególnie ważne ze względu na mineralizację kości dziecka.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, wybieraj produkty bogate w błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, nawodnienie wspiera krążenie i zapobiega zaparciom.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa lub pływanie wspierają mięśnie i poprawiają krążenie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, sprzyja to lepszemu ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i odpowiedni biustonosz podtrzymujący piersi – tak jak w poprzednich tygodniach.
Odpoczywaj z uniesionymi nogami, jeśli pojawia się opuchlizna.
Wskazówki od położnej
„W dwudziestym trzecim tygodniu dziecko nie tylko coraz więcej słyszy, ale i zaczyna reagować na Wasz dotyk i głos. Warto mówić do niego, delikatnie głaskać brzuch i budować tę więź już teraz – bo Wasza czułość to jego pierwszy język bezpieczeństwa.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
24. tydzień
Dziecko może już otwierać i zamykać oczy. Ciało intensywnie gromadzi tłuszcz.
25. tydzień
Układ nerwowy dojrzewa, a dziecko zaczyna reagować na światło. Pojawiają się pierwsze sny.
26. tydzień
Płuca nadal się rozwijają, ale dziecko mogłoby już przeżyć poza macicą. Waży około 1 kg. Zwiększa się ilość mazi płodowej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból w podbrzuszu w drugim trymestrze jest normalny?
Tak, lekki ból lub ciągnięcie w podbrzuszu w II trymestrze jest dość normalne – macica rośnie i rozciągają się więzadła. Jeśli jednak ból jest bardzo silny, ostry, towarzyszy mu krwawienie, gorączka lub skurcze – skontaktuj się z lekarzem.
Kiedy zacznę czuć ruchy dziecka?
Najczęściej pierwsze delikatne ruchy czuje się między 18. a 22. tygodniem ciąży. Przy kolejnej ciąży można je wyczuć trochę wcześniej. Na początku to mogą być subtelne muśnięcia lub bulgotanie w brzuchu. Jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza lub położną na wizycie.
Kiedy można poznać płeć dziecka?
Płeć dziecka najczęściej można zobaczyć na USG około 18.-22. tygodnia ciąży, podczas tzw. badania połówkowego. Czasem lekarz może podejrzeć ją wcześniej, ale wtedy nie zawsze jest pewność. Jeśli chcesz, zapytaj o to podczas badania!
Czy w drugim trymestrze dziecko słyszy dźwięki z zewnątrz?
Tak! W II trymestrze, około 18.-22. tygodnia, dziecko zaczyna słyszeć dźwięki – najpierw bicie twojego serca i szumy w brzuchu, a później także odgłosy z zewnątrz, np. twój głos. Warto do niego mówić lub śpiewać – to buduje więź!
Jakie badania wykonuje się w drugim trymestrze?
W II trymestrze zwykle robi się ważne badania: USG połówkowe (między 18. a 22. tygodniem, żeby dokładnie obejrzeć dziecko), morfologię krwi, badanie ogólne moczu i test obciążenia glukozą (między 24. a 28. tygodniem). Lekarz lub położna podpowie, które badania są potrzebne w twoim przypadku.
Co to jest USG połówkowe i kiedy się je robi?
Czy krwawienie w drugim trymestrze zawsze oznacza coś złego?
Krwawienie w II trymestrze nie zawsze oznacza coś bardzo złego, ale zawsze trzeba je skonsultować z lekarzem. Może być np. spowodowane podrażnieniem szyjki macicy po badaniu czy stosunku, ale też być sygnałem poważniejszego problemu, jak łożysko przodujące lub przedwczesne odklejenie łożyska. Lepiej to sprawdzić, żeby mieć pewność, że wszystko jest w porządku.
Czy powinnam wykonać badanie glukozy w kierunku cukrzycy ciążowej?
Tak, większość kobiet wykonuje test obciążenia glukozą między 24. a 28. tygodniem ciąży – to standardowe badanie w kierunku cukrzycy ciążowej. Nawet jeśli czujesz się dobrze, warto je zrobić, bo cukrzyca ciążowa często nie daje objawów, a wcześnie wykryta pozwala lepiej zadbać o zdrowie twoje i dziecka.
Jak mogę złagodzić bóle pleców, które odczuwam?
W II trymestrze bóle pleców są dość częste – macica rośnie i zmienia się twoja postura. Żeby je złagodzić, spróbuj: delikatnych ćwiczeń lub rozciągania (np. dla ciężarnych), odpoczynku w wygodnej pozycji, spania na boku z poduszką między kolanami, a także unikania długiego stania. Jeśli ból jest bardzo silny lub niepokojący, warto powiedzieć o tym lekarzowi lub położnej.
Kiedy rozpocząć naukę w szkole rodzenia?
Najlepiej zacząć szkołę rodzenia około połowy ciąży, czyli między 20. a 28. tygodniem. To dobry czas, bo jesteś już po pierwszych badaniach i masz więcej energii niż w III trymestrze. Dzięki temu spokojnie przygotujesz się na poród i opiekę nad maluszkiem.
