Dwudziesty czwarty tydzień ciąży
Dwudziesty czwarty tydzień to końcówka szóstego miesiąca i bardzo symboliczny czas – wiele kobiet słyszy od lekarza, że właśnie teraz ich dziecko osiąga tzw. „granicę przeżycia”. Choć poród na tym etapie nadal byłby bardzo przedwczesny, medycyna potrafi czasem pomóc tak wcześnie urodzonym maluchom. Dla Ciebie to moment, kiedy możesz czuć coraz silniejsze i bardziej wyraźne ruchy dziecka – a także bardziej świadomie planować wyprawkę, szkołę rodzenia i kolejne tygodnie oczekiwania.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy teraz około 30-31 cm (długość całkowita) i waży ok. 550-600 gramów – wielkością przypomina dużego ogórka lub kabaczka.
Skóra wciąż jest cienka i pomarszczona, ale staje się mniej przezroczysta – dzięki odkładaniu się pod nią tłuszczu.
Lanugo nadal pokrywa ciało i utrzymuje maź płodową, która chroni skórę przed płynem owodniowym.
W płucach trwa rozwój pęcherzyków płucnych i produkcja surfaktantu – kluczowego dla możliwości samodzielnego oddychania po narodzinach.
Dziecko ćwiczy ruchy oddechowe – choć płuca wypełnia płyn owodniowy, klatka piersiowa rytmicznie się unosi i opada.
Serce pompuje krew w szybkim rytmie – ok. 140-160 uderzeń na minutę – a układ krwionośny jest coraz bardziej dojrzały.
Uszy pracują bardzo dobrze – dziecko słyszy bicie Twojego serca, odgłosy jelit, a także dźwięki i głosy z otoczenia.
Słuch jest na tyle rozwinięty, że maluch może reagować na głośne dźwięki, na przykład delikatnym wzdrygnięciem lub zmianą aktywności.
Oczy pozostają zamknięte, ale pod powiekami dojrzewają siatkówki – maluszek zacznie reagować na światło przenikające przez brzuch.
Mięśnie są coraz silniejsze – dziecko kopie, obraca się i prostuje – ruchy są bardziej dynamiczne i mogą wywoływać wyraźne wybrzuszenia na Twoim brzuchu.
W jelitach odkłada się smółka – efekt połykania płynu owodniowego.
Kości twardnieją – nadal potrzebują dużo wapnia i fosforu, który czerpią z Twojej diety.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch staje się coraz bardziej zaokrąglony i cięższy – możesz czuć wyraźny przyrost obwodu.
Ruchy dziecka są silne i regularne – niektóre mamy potrafią rozróżnić kopnięcia, przewroty czy czkawkę.
Możesz zacząć zauważać wyraźniejsze wzorce aktywności dziecka – pory dnia, kiedy jest bardziej lub mniej ruchliwe.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, warto ją nawilżać.
Możesz doświadczać bólów pleców i krzyża – związane z rosnącym brzuchem i przesuniętym środkiem ciężkości.
Delikatne bóle lub uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, to efekt rozciągania więzadeł macicznych.
Skurcze Braxtona-Hicksa – mogą być częstsze, ale powinny być nieregularne i bezbolesne, to naturalny trening macicy.
Opuchlizna nóg lub kostek – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilająca się szczególnie pod koniec dnia lub w upały.
Większa ilość wydzieliny pochwowej – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z działaniem hormonów.
Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, spowodowane progesteronem i uciskiem powiększającej się macicy na przewód pokarmowy.
Skóra może ciemnieć – tak jak w poprzednich tygodniach, linea nigra na brzuchu czy przebarwienia na twarzy.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę – kremy i olejki mogą pomóc zmniejszyć uczucie swędzenia i napięcia.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie wapnia i witaminy D, które wspierają rozwój kości dziecka.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, z naciskiem na błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, to ważne dla krążenia i zapobiegania zaparciom.
Dbaj o delikatną aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa lub pływanie wspierają mięśnie i poprawiają krążenie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, poprawia to ukrwienie macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Jeśli masz obrzęki nóg, staraj się odpoczywać z uniesionymi stopami, noś wygodne buty.
Rozważ rozmowę z położną lub lekarzem o planach na poród i szkole rodzenia – to dobry moment, żeby zacząć się przygotowywać.
Wskazówki od położnej
„Dwudziesty czwarty tydzień to czas, kiedy Twoje dziecko wykształca coraz silniejszy rytm czuwania i snu. Obserwuj jego ruchy, bo to piękny sposób na poznawanie go już teraz. Znajdź też moment na relaks – odpoczynek to ważna część troski o Ciebie i Twoje dziecko.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
25. tydzień
Układ nerwowy dojrzewa, a dziecko zaczyna reagować na światło. Pojawiają się pierwsze sny.
26. tydzień
Płuca nadal się rozwijają, ale dziecko mogłoby już przeżyć poza macicą. Waży około 1 kg. Zwiększa się ilość mazi płodowej.
27. tydzień
Dziecko przybiera na wadze, jego ruchy są coraz bardziej ograniczone. Słyszy i rozpoznaje głos mamy i taty.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból w podbrzuszu w drugim trymestrze jest normalny?
Tak, lekki ból lub ciągnięcie w podbrzuszu w II trymestrze jest dość normalne – macica rośnie i rozciągają się więzadła. Jeśli jednak ból jest bardzo silny, ostry, towarzyszy mu krwawienie, gorączka lub skurcze – skontaktuj się z lekarzem.
Kiedy zacznę czuć ruchy dziecka?
Najczęściej pierwsze delikatne ruchy czuje się między 18. a 22. tygodniem ciąży. Przy kolejnej ciąży można je wyczuć trochę wcześniej. Na początku to mogą być subtelne muśnięcia lub bulgotanie w brzuchu. Jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza lub położną na wizycie.
Kiedy można poznać płeć dziecka?
Płeć dziecka najczęściej można zobaczyć na USG około 18.-22. tygodnia ciąży, podczas tzw. badania połówkowego. Czasem lekarz może podejrzeć ją wcześniej, ale wtedy nie zawsze jest pewność. Jeśli chcesz, zapytaj o to podczas badania!
Czy w drugim trymestrze dziecko słyszy dźwięki z zewnątrz?
Tak! W II trymestrze, około 18.-22. tygodnia, dziecko zaczyna słyszeć dźwięki – najpierw bicie twojego serca i szumy w brzuchu, a później także odgłosy z zewnątrz, np. twój głos. Warto do niego mówić lub śpiewać – to buduje więź!
Jakie badania wykonuje się w drugim trymestrze?
W II trymestrze zwykle robi się ważne badania: USG połówkowe (między 18. a 22. tygodniem, żeby dokładnie obejrzeć dziecko), morfologię krwi, badanie ogólne moczu i test obciążenia glukozą (między 24. a 28. tygodniem). Lekarz lub położna podpowie, które badania są potrzebne w twoim przypadku.
Co to jest USG połówkowe i kiedy się je robi?
Czy krwawienie w drugim trymestrze zawsze oznacza coś złego?
Krwawienie w II trymestrze nie zawsze oznacza coś bardzo złego, ale zawsze trzeba je skonsultować z lekarzem. Może być np. spowodowane podrażnieniem szyjki macicy po badaniu czy stosunku, ale też być sygnałem poważniejszego problemu, jak łożysko przodujące lub przedwczesne odklejenie łożyska. Lepiej to sprawdzić, żeby mieć pewność, że wszystko jest w porządku.
Czy powinnam wykonać badanie glukozy w kierunku cukrzycy ciążowej?
Tak, większość kobiet wykonuje test obciążenia glukozą między 24. a 28. tygodniem ciąży – to standardowe badanie w kierunku cukrzycy ciążowej. Nawet jeśli czujesz się dobrze, warto je zrobić, bo cukrzyca ciążowa często nie daje objawów, a wcześnie wykryta pozwala lepiej zadbać o zdrowie twoje i dziecka.
Jak mogę złagodzić bóle pleców, które odczuwam?
W II trymestrze bóle pleców są dość częste – macica rośnie i zmienia się twoja postura. Żeby je złagodzić, spróbuj: delikatnych ćwiczeń lub rozciągania (np. dla ciężarnych), odpoczynku w wygodnej pozycji, spania na boku z poduszką między kolanami, a także unikania długiego stania. Jeśli ból jest bardzo silny lub niepokojący, warto powiedzieć o tym lekarzowi lub położnej.
Kiedy rozpocząć naukę w szkole rodzenia?
Najlepiej zacząć szkołę rodzenia około połowy ciąży, czyli między 20. a 28. tygodniem. To dobry czas, bo jesteś już po pierwszych badaniach i masz więcej energii niż w III trymestrze. Dzięki temu spokojnie przygotujesz się na poród i opiekę nad maluszkiem.
