Co słychać w brzuszku?

Tydzień 25.

Układ nerwowy dojrzewa, a dziecko zaczyna reagować na światło. Pojawiają się pierwsze sny (faza REM). Ruchy stają się silniejsze. Mama może mieć trudności ze snem.

Drugi tydzień ciąży

Dwudziesty piąty tydzień ciąży to moment, kiedy możesz naprawdę poczuć, że jesteś w zaawansowanym etapie drugiego trymestru. Twój brzuch jest już wyraźnie ciążowy, a ruchy dziecka nie tylko są dobrze wyczuwalne, ale i widoczne pod ubraniem. W tym czasie wiele kobiet odczuwa większą potrzebę dbania o odpoczynek, ale też cieszy się pełnią tej wyjątkowej bliskości z dzieckiem – to dobry moment na budowanie rytuałów relaksu i uważne słuchanie swojego ciała.

Rozwój dziecka

Twoje dziecko ma teraz około 32-34 cm (długość całkowita) i waży ok. 650-700 gramów – wielkością przypomina dorodnego kalafiora.

  • Skóra nadal jest cienka i pomarszczona, ale staje się coraz mniej przezroczysta – odkłada się więcej tłuszczu podskórnego, który pomoże utrzymać ciepło po porodzie.

  • Lanugo nadal pokrywa ciało, utrzymując ochronną maź płodową na skórze.

  • W płucach trwa intensywny rozwój pęcherzyków i produkcja surfaktantu – kluczowego do samodzielnego oddychania po narodzinach.

  • Dziecko coraz częściej ćwiczy ruchy oddechowe – unosząc i opuszczając klatkę piersiową, choć wypełnia ją płyn owodniowy.

  • Serce jest dobrze rozwinięte – bije rytmicznie i szybko, pompując krew przez cały organizm.

  • Zmysł słuchu jest na tyle rozwinięty, że maluszek reaguje na znane głosy i dźwięki – może uspokajać się lub aktywizować, słysząc Twój głos lub muzykę.

  • Powieki zaczynają się rozdzielać – dziecko uczy się otwierać i zamykać oczy, choć nadal w ciemności Twojego brzucha.

  • Tęczówki mają jeszcze jasny kolor, ale zaczynają się wykształcać pigmenty.

  • Mięśnie są silniejsze – kopnięcia i ruchy są bardziej zdecydowane, mogą powodować widoczne wybrzuszenia na brzuchu.

  • W jelitach nadal gromadzi się smółka – produkt połykanych wód płodowych i dojrzewającego układu pokarmowego.

Płód w 26. tygodniu ciąży – ilustracja rozwoju dziecka

Zmiany w ciele przyszłej mamy

  • Brzuch jest coraz większy i wyraźniej zaokrąglony – możesz czuć jego ciężar przy wstawaniu lub zmianach pozycji.

  • Ruchy dziecka są silne i coraz bardziej rozpoznawalne – możesz odczuwać kopnięcia, rozciąganie się, a nawet czkawkę jako rytmiczne drgania.

  • Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, warto ją regularnie nawilżać.

  • Mogą pojawić się rozstępy – ich widoczność zależy od elastyczności Twojej skóry i czynników genetycznych.

  • Możesz odczuwać bóle pleców lub krzyża – wynikają z przesuniętego środka ciężkości i rozluźnienia więzadeł.

  • Delikatne bóle lub uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, efekt rozciągania więzadeł macicznych.

  • Skurcze Braxtona-Hicksa – mogą być bardziej zauważalne, ale powinny być nieregularne i niebolesne.

  • Możliwe obrzęki nóg i kostek – szczególnie po dłuższym staniu lub gorącym dniu.

  • Większa ilość wydzieliny pochwowej – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z działaniem hormonów.

  • Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, spowodowane progesteronem i uciskiem macicy na przewód pokarmowy.

  • Skóra może ciemnieć – tak jak w poprzednich tygodniach, linea nigra na brzuchu lub przebarwienia na twarzy.

Porady na ten tydzień

  • Nawilżaj skórę brzucha, piersi i ud – delikatne masaże pomagają zmniejszyć napięcie i swędzenie.

  • Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie wapnia i witaminy D, które wspierają rozwój kości dziecka.

  • Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, z naciskiem na produkty bogate w błonnik i pełne ziarna.

  • Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, to ważne dla krążenia i zapobiegania zaparciom.

  • Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa lub pływanie pomagają wzmocnić mięśnie i poprawić samopoczucie.

  • Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, poprawia to ukrwienie macicy i dziecka.

  • Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.

  • Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.

  • Jeśli pojawiają się obrzęki nóg, odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej.

  • Zaplanuj lub kontynuuj rozmowy z położną lub lekarzem o szkole rodzenia i planie porodu.

Przyszła mama w ciąży siedzi zrelaksowana na łóżku i medytuje

Wskazówki od położnej

„Dwudziesty piąty tydzień ciąży to czas na wykonanie testu obciążenia glukozą, czyli tzw. krzywej cukrowej. Zapytaj w swoim punkcie pobrań, czy konieczna jest wcześniejsza rezerwacja wizyty oraz czy powinnaś wcześniej zakupić glukozę w aptece.”

Co się dzieje w kolejnych tygodniach?

26. tydzień

Płuca nadal się rozwijają, ale dziecko mogłoby już przeżyć poza macicą. Waży około 1 kg. Zwiększa się ilość mazi płodowej. Mama może odczuwać częstsze twardnienia brzucha.

27. tydzień

Dziecko przybiera na wadze, jego ruchy są coraz bardziej ograniczone. Słyszy i rozpoznaje głos mamy i taty. Zaczyna gromadzić żelazo. Mogą pojawić się rozstępy.

28. tydzień

Dziecko ma coraz mniej miejsca, ale nadal porusza się energicznie. Ruchy są często widoczne na powierzchni brzucha. Pojawiają się ćwiczebne skurcze Braxtona-Hicksa. Mama może czuć się bardziej zmęczona.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ból w podbrzuszu w drugim trymestrze jest normalny?

Tak, lekki ból lub ciągnięcie w podbrzuszu w II trymestrze jest dość normalne – macica rośnie i rozciągają się więzadła. Jeśli jednak ból jest bardzo silny, ostry, towarzyszy mu krwawienie, gorączka lub skurcze – skontaktuj się z lekarzem.

Najczęściej pierwsze delikatne ruchy czuje się między 18. a 22. tygodniem ciąży. Przy kolejnej ciąży można je wyczuć trochę wcześniej. Na początku to mogą być subtelne muśnięcia lub bulgotanie w brzuchu. Jeśli masz wątpliwości, zapytaj lekarza lub położną na wizycie.

Płeć dziecka najczęściej można zobaczyć na USG około 18.-22. tygodnia ciąży, podczas tzw. badania połówkowego. Czasem lekarz może podejrzeć ją wcześniej, ale wtedy nie zawsze jest pewność. Jeśli chcesz, zapytaj o to podczas badania!

Tak! W II trymestrze, około 18.-22. tygodnia, dziecko zaczyna słyszeć dźwięki – najpierw bicie twojego serca i szumy w brzuchu, a później także odgłosy z zewnątrz, np. twój głos. Warto do niego mówić lub śpiewać – to buduje więź!

W II trymestrze zwykle robi się ważne badania: USG połówkowe (między 18. a 22. tygodniem, żeby dokładnie obejrzeć dziecko), morfologię krwi, badanie ogólne moczu i  test obciążenia glukozą (między 24. a 28. tygodniem). Lekarz lub położna podpowie, które badania są potrzebne w twoim przypadku.

Krwawienie w II trymestrze nie zawsze oznacza coś bardzo złego, ale zawsze trzeba je skonsultować z lekarzem. Może być np. spowodowane podrażnieniem szyjki macicy po badaniu czy stosunku, ale też być sygnałem poważniejszego problemu, jak łożysko przodujące lub przedwczesne odklejenie łożyska. Lepiej to sprawdzić, żeby mieć pewność, że wszystko jest w porządku.

Tak, większość kobiet wykonuje test obciążenia glukozą między 24. a 28. tygodniem ciąży – to standardowe badanie w kierunku cukrzycy ciążowej. Nawet jeśli czujesz się dobrze, warto je zrobić, bo cukrzyca ciążowa często nie daje objawów, a wcześnie wykryta pozwala lepiej zadbać o zdrowie twoje i dziecka.

W II trymestrze bóle pleców są dość częste – macica rośnie i zmienia się twoja postura. Żeby je złagodzić, spróbuj: delikatnych ćwiczeń lub rozciągania (np. dla ciężarnych), odpoczynku w wygodnej pozycji, spania na boku z poduszką między kolanami, a także unikania długiego stania. Jeśli ból jest bardzo silny lub niepokojący, warto powiedzieć o tym lekarzowi lub położnej.

Najlepiej zacząć szkołę rodzenia około połowy ciąży, czyli między 20. a 28. tygodniem. To dobry czas, bo jesteś już po pierwszych badaniach i masz więcej energii niż w III trymestrze. Dzięki temu spokojnie przygotujesz się na poród i opiekę nad maluszkiem.