Trzydziesty tydzień ciąży
Trzydziesty tydzień ciąży to etap bardzo świadomego oczekiwania – poród jest jeszcze trochę przed Tobą, ale myśli o nim są już coraz bardziej konkretne. Wiele kobiet właśnie teraz zaczyna czuć się bardziej ociężale, a codzienne czynności wymagają więcej energii i planowania. Dziecko w tym czasie jest już dobrze rozwinięte – ćwiczy oddech, otwiera oczy i rozpoznaje dźwięki. To dobry moment, żeby zwolnić tempo i zrobić przestrzeń na odpoczynek i przygotowania.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy około 38-39 cm (długość całkowita) i waży około 1300-1400 gramów – wielkością przypomina dużą kapustę lub małego arbuza.
Skóra staje się coraz gładsza i mniej pomarszczona – odkładanie tłuszczu podskórnego sprawia, że dziecko wygląda już bardziej „noworodkowo”.
Lanugo powoli zanika, choć może pozostać na plecach i ramionach nawet po porodzie.
Maź płodowa nadal chroni skórę przed maceracją w wodach płodowych.
Płuca wciąż dojrzewają – produkcja surfaktantu rośnie, co zwiększa szanse dziecka na samodzielne oddychanie po narodzinach.
Mózg rozwija się intensywnie – kora mózgowa ma coraz więcej zwojów i bruzd, co zwiększa jej powierzchnię i możliwości przetwarzania bodźców.
Dziecko ćwiczy ruchy oddechowe – wciąga i wypycha płyn owodniowy.
Układ pokarmowy nadal „trenuje” – dziecko połyka płyn owodniowy, a w jelitach odkłada się smółka.
Zmysł słuchu jest bardzo rozwinięty – dziecko słyszy Twój głos i bicie serca, a znajome dźwięki mogą je uspokajać.
Powieki potrafią się otwierać i zamykać – dziecko mruga i może reagować na zmiany natężenia światła.
Mięśnie są coraz silniejsze – ruchy bywają bardzo energiczne, mogą wywoływać falowanie lub wyraźne wybrzuszenia brzucha.
W tym tygodniu dziecko potrafi już przyjmować pozycję główkową lub pozostaje w pozycji pośladkowej – choć ma jeszcze miejsce na zmiany ułożenia.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest duży i wyraźnie ciężki – możesz czuć jego wagę przy każdej zmianie pozycji.
Ruchy dziecka są mocne i czasem zaskakująco silne – potrafią być widoczne na zewnątrz jako falowanie lub wybrzuszenia.
Możesz odczuwać wyraźny rytm aktywności i spokoju dziecka – maluszek ma swoje cykle snu i czuwania.
Czkawka dziecka – tak jak w poprzednich tygodniach, wyczuwalna jako rytmiczne drgania.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, warto ją nawilżać.
Rozstępy mogą się pojawić lub pogłębiać – tak jak w poprzednich tygodniach, ich widoczność zależy od elastyczności skóry.
Bóle pleców i krzyża – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilają się wraz z większym ciężarem brzucha.
Uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, efekt rozciągania więzadeł macicznych.
Skurcze Braxtona-Hicksa mogą być częstsze i silniejsze – to przygotowanie macicy do porodu.
Opuchlizna nóg, kostek i stóp – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilająca się po długim staniu lub w upałach.
Większa wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z hormonami.
Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik działania progesteronu i ucisku macicy na przewód pokarmowy.
Możesz czuć się bardziej zmęczona – Twoje ciało pracuje na pełnych obrotach.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę na brzuchu, piersiach i biodrach – to pomoże zmniejszyć napięcie i swędzenie.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie żelaza, wapnia i witaminy D.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, dbając o błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, wspierając nawodnienie i krążenie.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa czy pływanie pomagają złagodzić bóle pleców i poprawiają samopoczucie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, sprzyja to ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej, jeśli masz opuchliznę.
Zaplanuj rozmowy z położną lub lekarzem o planie porodu i zapisach do szkoły rodzenia – jeśli jeszcze tego nie zrobiłaś.
Wskazówki od położnej
„Odwiedź salę porodową w wybranej przez siebie klinice lub szpitalu.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
31. tydzień
Płuca dziecka dojrzewają i przygotowują się do samodzielnego oddychania. Znika większość lanugo. Dziecko gromadzi wapń i fosfor. Mama może zauważyć opuchliznę stóp i dłoni.
32. tydzień
Ruchy dziecka stają się rzadsze, ale bardziej zdecydowane. Pozycja głową w dół jest coraz bardziej utrwalona. Mama może odczuwać większy ucisk na pęcherz. Sen staje się trudniejszy.
33. tydzień
Dziecko może ważyć około 2,5 kg i mierzyć 45 cm. Płuca są niemal w pełni rozwinięte. Zmniejsza się ilość wód płodowych. Mama może zauważyć skurcze przepowiadające.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.
