Trzydziesty trzeci tydzień ciąży
Trzydziesty trzeci tydzień to etap, kiedy wiele kobiet zaczyna naprawdę odczuwać końcówkę ciąży. Brzuch jest duży i coraz bardziej ogranicza swobodę ruchów. Zmęczenie może być bardziej wyraźne, ale to też moment budzący ekscytację – poród zbliża się z każdym tygodniem, a dziecko w Twoim brzuchu rośnie i dojrzewa, przygotowując się do życia po drugiej stronie.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy około 42-43 cm (długość całkowita) i waży około 1900-2000 gramów – wielkością przypomina dorodnego ananasa lub małą dynię.
Skóra dziecka jest już gładka i różowa – warstwa tłuszczu podskórnego nadal się zwiększa, nadając mu niemowlęcy wygląd.
Lanugo niemal całkowicie zanika, choć może pozostać w niektórych miejscach, jak ramiona czy plecy.
Maź płodowa dalej pokrywa skórę i chroni ją przed maceracją w płynie owodniowym.
Płuca dojrzewają – produkcja surfaktantu wzrasta, zwiększając szanse na samodzielne oddychanie po porodzie.
Dziecko intensywnie ćwiczy ruchy oddechowe – unosząc i opuszczając klatkę piersiową.
Mózg rośnie bardzo szybko – pojawiają się coraz głębsze bruzdy i zwoje, a połączenia nerwowe stają się bardziej złożone.
Zmysł słuchu działa bardzo dobrze – dziecko rozpoznaje Twój głos i znajome dźwięki, co będzie je uspokajać po porodzie.
Powieki potrafią się otwierać i zamykać – maluszek mruga i może reagować na światło przenikające przez brzuch.
Mięśnie są mocne – ruchy mogą być energiczne i wyraźnie odczuwalne.
W jelitach wciąż gromadzi się smółka – produkt połykanych wód płodowych i złuszczonego nabłonka.
Coraz więcej dzieci przyjmuje pozycję główkową – choć niektóre wciąż się obracają, mają na to jeszcze trochę miejsca.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest duży i ciężki – możesz czuć jego wagę przy każdym ruchu i wstawaniu.
Ruchy dziecka są mocne i zdecydowane – wyczuwalne, a czasem widoczne jako wybrzuszenia lub falowanie brzucha.
Możesz zauważać bardzo wyraźny rytm aktywności i snu dziecka – czasem maluch bywa najbardziej aktywny, gdy Ty chcesz odpocząć.
Czkawka dziecka – tak jak w poprzednich tygodniach, wyczuwalna jako rytmiczne, delikatne drgania.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, warto ją regularnie nawilżać.
Rozstępy mogą się pojawić lub pogłębiać – tak jak w poprzednich tygodniach, ich pojawienie się zależy od elastyczności skóry.
Bóle pleców i krzyża – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilają się przez większy ciężar brzucha i zmianę środka ciężkości.
Uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, związane z rozciąganiem więzadeł macicznych.
Skurcze Braxtona-Hicksa – mogą być coraz częstsze i silniejsze, ale powinny być nieregularne i bezbolesne.
Opuchlizna nóg, kostek i stóp – tak jak w poprzednich tygodniach, może nasilać się po dłuższym staniu lub pod koniec dnia.
Większa wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z hormonami.
Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik działania progesteronu i ucisku macicy na przewód pokarmowy.
Możesz czuć się bardziej zmęczona – organizm pracuje intensywnie, a dodatkowy ciężar wymaga więcej energii.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę brzucha i piersi – delikatne masaże pomogą złagodzić napięcie i swędzenie.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie żelaza (ze względu na zwiększone zapotrzebowanie), wapnia i witaminy D.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, dbając o błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, aby wspierać nawodnienie i krążenie.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa lub pływanie pomagają złagodzić bóle pleców i poprawiają samopoczucie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, co sprzyja lepszemu ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej, jeśli masz opuchliznę.
Kontynuuj lub rozpocznij zajęcia w szkole rodzenia – to dobry moment, by ćwiczyć techniki oddechowe i relaksacyjne.
Porozmawiaj z położną lub lekarzem o planie porodu, o objawach, na które warto zwrócić uwagę i o tym, jak rozpoznać początek porodu.
Wskazówki od położnej
„Trzydziesty trzeci tydzień to czas, kiedy brzuch naprawdę zaczyna ograniczać Twoje ruchy. Pamiętaj, żeby planować codzienne czynności z myślą o przerwach na odpoczynek. Poproś o pomoc bliskich, dbaj o swoje plecy i pozwól sobie na relaks – to najlepsza inwestycja w Wasze wspólne zdrowie.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
34. tydzień
Dziecko osiąga wagę około 2,7 kg. Jego głowa zaczyna schodzić do kanału rodnego. Skóra jest różowa i gładka. Mama może mieć trudności z chodzeniem lub siedzeniem.
35. tydzień
Dziecko jest już niemal gotowe do porodu – dojrzewają ostatnie narządy. Waży około 3 kg. Główka może być już w kanale rodnym. Skurcze Braxtona-Hicksa mogą być częste i mylące.
36. tydzień
To tzw. ciąża donoszona. Dziecko waży około 3,2 kg i mierzy 50 cm. Ma silny chwyt i aktywnie porusza się przed porodem. Mama może odczuwać niepokój i oczekiwanie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.
