Trzydziesty czwarty tydzień ciąży
Trzydziesty czwarty tydzień to etap bardzo bliski końca ciąży. Dziecko jest już rozwinięte na tyle, że w razie przedwczesnego porodu miałoby bardzo duże szanse na przeżycie i prawidłowy rozwój, choć najlepiej dla niego jest zostać w brzuchu jeszcze kilka tygodni. Ty możesz odczuwać większe zmęczenie, zadyszkę przy wysiłku i potrzebę częstych przerw na odpoczynek. To moment, żeby planować ostatnie szczegóły wyprawki i przygotowywać się psychicznie na poród.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy około 44-45 cm (długość całkowita) i waży około 2100-2300 gramów.
Skóra jest gładka, różowa i elastyczna – dziecko ma już solidną warstwę tłuszczu podskórnego, która pomoże mu utrzymać ciepło po urodzeniu.
Lanugo prawie całkowicie zanikło – może jeszcze pozostać w niewielkich ilościach na ramionach, plecach czy uszach.
Maź płodowa nadal chroni skórę, tworząc barierę ochronną przed działaniem płynu owodniowego.
Płuca są niemal w pełni rozwinięte – produkcja surfaktantu jest już na wysokim poziomie, co znacząco zwiększa szanse na samodzielne oddychanie po porodzie.
Dziecko intensywnie ćwiczy ruchy oddechowe – unosząc i opuszczając klatkę piersiową.
Mózg nadal szybko rośnie i rozwija złożone połączenia nerwowe – maluszek coraz lepiej koordynuje ruchy i reakcje.
Układ nerwowy dojrzewa – poprawia się koordynacja ruchów, dziecko potrafi chwytać pępowinę, ssać kciuk, reagować na dźwięki i światło.
Zmysł słuchu jest bardzo czuły – maluszek rozpoznaje Twój głos i dźwięki z otoczenia, co będzie mu dawało poczucie bezpieczeństwa po urodzeniu.
Powieki otwierają się i zamykają – dziecko mruga i może odwracać głowę w stronę światła.
Większość dzieci w tym tygodniu przyjmuje już pozycję główkową – choć nadal może się obrócić.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest bardzo duży i ciężki – możesz czuć jego wagę przy każdej zmianie pozycji.
Ruchy dziecka są mocne i wyraźne – czasem mogą być zaskakująco silne lub powodować nieprzyjemne uczucie ucisku.
Wyraźny rytm aktywności i snu dziecka – maluch ma swoje cykle w ciągu doby, a jego aktywność może być największa wieczorem.
Czkawka dziecka – tak jak w poprzednich tygodniach, wyczuwalna jako rytmiczne, delikatne drgania.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, regularne nawilżanie może przynieść ulgę.
Rozstępy mogą się pojawić lub pogłębiać – tak jak w poprzednich tygodniach, zależy to od elastyczności Twojej skóry.
Bóle pleców i krzyża – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilają się z powodu większego ciężaru brzucha i zmiany środka ciężkości.
Uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, efekt rozciągania więzadeł macicznych.
Skurcze Braxtona-Hicksa – mogą być częstsze i silniejsze, choć nadal nieregularne i niebolesne.
Opuchlizna nóg, kostek i stóp – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilająca się po dłuższym staniu lub w upałach.
Większa wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z działaniem hormonów.
Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik działania progesteronu i ucisku macicy na przewód pokarmowy.
Możesz mieć zadyszkę – ucisk macicy na przeponę zmniejsza pojemność płuc, co powoduje łatwiejsze męczenie się przy mówieniu lub chodzeniu.
Zmęczenie – możesz potrzebować więcej snu lub częstszych przerw na odpoczynek.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę na brzuchu i piersiach – delikatne masaże mogą pomóc zmniejszyć napięcie i swędzenie.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie żelaza (bo rośnie zapotrzebowanie), wapnia i witaminy D.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, dbając o błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, aby wspierać nawodnienie i krążenie.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa czy pływanie pomagają złagodzić bóle pleców i poprawiają samopoczucie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, sprzyja to lepszemu ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej, jeśli masz opuchliznę.
Rozmawiaj z położną lub lekarzem o planie porodu – to dobry moment, by dopytać o wszystko, co Cię martwi.
Kontynuuj lub rozpocznij zajęcia w szkole rodzenia – naucz się technik oddechowych i relaksacyjnych.
Wskazówki od położnej
„Jeśli skurcze w 34. tygodniu ciąży sprawiają, że odczuwasz bolesny dyskomfort w obrębie brzucha, możesz sprawdzić, czy są to skurcze przepowiadające, czy porodowe. Zwracaj uwagę na czas (skurcze przepowiadające trwają tylko kilka sekund) i połóż się w wannie z ciepłą wodą. W kąpieli skurcze przepowiadające ustąpią, podczas gdy skurcze porodowe się nasilą.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
35. tydzień
Dziecko jest już niemal gotowe do porodu – dojrzewają ostatnie narządy. Waży około 3 kg. Główka może być już w kanale rodnym. Skurcze Braxtona-Hicksa mogą być częste i mylące.
36. tydzień
To tzw. ciąża donoszona. Dziecko waży około 3,2 kg i mierzy 50 cm. Ma silny chwyt i aktywnie porusza się przed porodem. Mama może odczuwać niepokój i oczekiwanie.
37. tydzień
Dziecko gotowe jest do narodzin, jego ciało gromadzi ostatnie zapasy energii. Wszystkie narządy są gotowe do funkcjonowania poza macicą. Mama może odczuwać intensywne skurcze przepowiadające. Poród może rozpocząć się w każdej chwili.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.
