Trzydziesty piąty tydzień ciąży
Trzydziesty piąty tydzień to moment, kiedy wiele kobiet zaczyna naprawdę „odliczać” czas do porodu. To czas kompletowania wyprawki, omawiania planu porodu i przygotowywania się psychicznie na wielką zmianę. Brzuch jest duży i ciężki, a Ty możesz czuć wyraźne ograniczenia w ruchach i potrzebę robienia coraz częstszych przerw na odpoczynek. Dziecko w tym czasie jest już niemal gotowe do życia poza Twoim brzuchem, choć każdy kolejny tydzień jeszcze bardziej zwiększa jego dojrzałość.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy około 45-46 cm (długość całkowita) i waży około 2300-2500 gramów.
Skóra dziecka jest gładka, różowa i elastyczna – dzięki grubszej warstwie tłuszczu podskórnego wygląda już niemal jak u noworodka.
Lanugo niemal całkowicie zanikło – może pozostać na ramionach, plecach czy uszach, ale to już resztki.
Maź płodowa dalej pokrywa ciało, tworząc ochronną warstwę przed płynem owodniowym.
Płuca są bardzo blisko pełnej dojrzałości – produkcja surfaktantu jest na wysokim poziomie, zwiększając szanse na samodzielne oddychanie po porodzie.
Dziecko nadal ćwiczy ruchy oddechowe – unosząc i opuszczając klatkę piersiową.
Mózg nadal intensywnie rośnie i rozwija złożone połączenia nerwowe – coraz lepiej koordynuje ruchy i reakcje.
Układ nerwowy dojrzewa – poprawia się kontrola nad ruchem, dziecko potrafi chwytać pępowinę, ssać kciuk i reagować na bodźce dźwiękowe oraz świetlne.
Powieki otwierają się i zamykają – dziecko mruga, reaguje na światło i potrafi się odwrócić w jego stronę.
Zmysł słuchu jest bardzo wyostrzony – dziecko rozpoznaje Twój głos i znane dźwięki, które będą go uspokajać po narodzinach.
Większość dzieci w tym czasie przyjmuje już pozycję główkową – choć niektóre nadal mają miejsce na obrót.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest bardzo duży i ciężki – możesz czuć jego wagę przy każdej zmianie pozycji czy podczas wstawania.
Ruchy dziecka są mocne i zdecydowane – możesz widzieć falowanie lub wybrzuszenia na brzuchu.
Wyraźny rytm aktywności i snu dziecka – maluch ma swoje cykle w ciągu doby i bywa aktywny nawet wtedy, gdy Ty próbujesz zasnąć.
Czkawka dziecka – tak jak w poprzednich tygodniach, wyczuwalna jako rytmiczne drgania.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, warto ją nawilżać.
Rozstępy mogą się pojawić lub pogłębiać – tak jak w poprzednich tygodniach, ich występowanie zależy od elastyczności skóry.
Bóle pleców i krzyża – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilają się przez zwiększony ciężar brzucha i zmianę środka ciężkości.
Uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik rozciągania więzadeł macicznych.
Skurcze Braxtona-Hicksa – mogą być częstsze i mocniejsze, choć nadal nieregularne i bezbolesne.
Opuchlizna nóg, kostek i stóp – tak jak w poprzednich tygodniach, może nasilać się po dłuższym staniu lub na koniec dnia.
Większa wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z hormonami.
Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik działania progesteronu i ucisku macicy na przewód pokarmowy.
Możesz mieć zadyszkę – macica naciska na przeponę, zmniejszając pojemność płuc i powodując łatwiejsze męczenie się.
Możesz czuć się bardziej zmęczona – ciało pracuje bardzo intensywnie, a dodatkowy ciężar brzucha wymaga więcej energii.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę brzucha i piersi – delikatne masaże mogą zmniejszyć napięcie i swędzenie.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie żelaza (ważne dla zapobiegania anemii), wapnia i witaminy D.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, z naciskiem na błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, aby wspierać nawodnienie i krążenie.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa lub pływanie pomagają złagodzić bóle pleców i poprawiają samopoczucie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, co sprzyja lepszemu ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej, jeśli masz opuchliznę.
Ustal lub przypomnij sobie plan porodu – omów go z położną lub lekarzem.
Kontynuuj zajęcia w szkole rodzenia – naucz się technik oddechowych i relaksacyjnych.
Wskazówki od położnej
„Jeśli martwią Cię zbyt słabe lub intensywne ruchy dziecka w 35. tygodniu ciąży, porozmawiaj o tym ze swoją położną lub lekarzem. Być może zalecą oni codzienne, dokładne liczenie ruchów malucha lub uspokoją Cię, że Twoje odczucia nie są niczym niepokojącym.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
36. tydzień
To tzw. ciąża donoszona. Dziecko waży około 3,2 kg i mierzy 50 cm. Ma silny chwyt i aktywnie porusza się przed porodem. Mama może odczuwać niepokój i oczekiwanie.
37. tydzień
Dziecko gotowe jest do narodzin, jego ciało gromadzi ostatnie zapasy energii. Wszystkie narządy są gotowe do funkcjonowania poza macicą. Mama może odczuwać intensywne skurcze przepowiadające. Poród może rozpocząć się w każdej chwili.
38. tydzień
Jeśli poród jeszcze nie nastąpił, dziecko nadal rośnie i przybiera na wadze. Lekarz może zaplanować indukcję porodu. Mama powinna być w stałym kontakcie z położną. To ostatnie dni oczekiwania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.
