Trzydziesty ósmy tydzień ciąży
Trzydziesty ósmy tydzień ciąży to etap, w którym każda chwila może być początkiem porodu – ale równie dobrze możesz jeszcze trochę poczekać. Dziecko jest już donoszone i w pełni gotowe do życia poza Twoim brzuchem, choć ostatnie dni w macicy nadal mu służą – odkłada jeszcze tłuszcz, ćwiczy oddech i przygotowuje się do wielkiego startu. Ty możesz czuć ciężar brzucha, ucisk w miednicy, bóle krzyża i sporadyczne skurcze przepowiadające – to wszystko znaki, że jesteście już naprawdę blisko.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy około 49-50 cm i waży około 3000-3200 gramów – wielkością przypomina sporych rozmiarów arbuza.
Skóra dziecka jest gładka, różowa i pulchna – dzięki wyraźnej warstwie tłuszczu podskórnego, która pozwoli mu utrzymać ciepło po narodzinach.
Lanugo zanikło niemal całkowicie – pozostają tylko śladowe ilości na ramionach lub plecach.
Maź płodowa nadal chroni skórę – działa jak naturalny balsam i bariera ochronna przed infekcjami.
Płuca są w pełni dojrzałe – dziecko może samodzielnie oddychać od pierwszych chwil życia.
Dziecko ćwiczy ruchy oddechowe, połyka płyn owodniowy – co przygotowuje układ pokarmowy i oddechowy do pracy po narodzinach.
Mózg wciąż intensywnie rośnie – tworząc połączenia nerwowe, które pozwolą mu uczyć się i reagować na otoczenie.
Zmysł słuchu jest doskonale rozwinięty – maluszek rozpoznaje Twój głos, bicie Twojego serca, znajome melodie.
Powieki otwierają się i zamykają – dziecko mruga i reaguje na zmiany światła.
Większość dzieci przyjęła już pozycję główkową i ustawiła się w miednicy, przygotowując do porodu.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest duży, ciężki i często niżej osadzony – możesz czuć, że „opadł”, co czasem ułatwia oddychanie.
Uczucie nacisku w dole brzucha i miednicy – wynika z tego, że główka dziecka „schodzi” w dół.
Częstsze oddawanie moczu – ucisk główki na pęcherz powoduje potrzebę częstszych wizyt w toalecie.
Ruchy dziecka są mocne i wyraźne – choć mają mniej miejsca, nadal potrafią być odczuwalne i czasem nieco bolesne.
Wyraźny rytm aktywności i snu dziecka – tak jak w poprzednich tygodniach, maluch ma swoje cykle.
Czkawka dziecka – tak jak w poprzednich tygodniach, wyczuwalna jako rytmiczne, delikatne pulsowanie.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, warto ją nawilżać.
Rozstępy mogą się pojawić lub pogłębiać – tak jak w poprzednich tygodniach, zależy to od elastyczności Twojej skóry.
Bóle pleców i krzyża – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilone przez ciężar brzucha i zmiany postawy.
Skurcze Braxtona-Hicksa – mogą być częstsze, bardziej regularne, ale wciąż nieregularne i bezbolesne.
Możesz czuć „przepowiadające” skurcze – delikatne napięcia macicy, które przygotowują ją do porodu.
Opuchlizna nóg, kostek i stóp – tak jak w poprzednich tygodniach, może nasilać się po długim staniu lub na koniec dnia.
Większa wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z hormonami.
Możesz odczuwać większe zmęczenie, ale też niecierpliwość i emocje związane z wyczekiwaniem porodu.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę na brzuchu i piersiach – delikatne masaże pomagają zmniejszyć napięcie i swędzenie.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie żelaza, wapnia i witaminy D.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, dbając o błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, aby wspierać nawodnienie i krążenie.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – krótkie spacery, delikatna joga ciążowa pomagają utrzymać ruchomość i poprawiają samopoczucie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, sprzyja to lepszemu ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej, jeśli masz opuchliznę.
Upewnij się, że torba do szpitala jest spakowana – to już najwyższy czas!
Porozmawiaj z położną lub lekarzem o oznakach rozpoczynającego się porodu – bądź świadoma, kiedy zgłosić się do szpitala.
Wskazówka od położnej
„Pamiętaj – do szpitala powinnaś jechać, jeśli skurcze są regularne (np. co 5-7 minut przez godzinę), jeśli odejdą wody płodowe, zauważysz krwawienie z dróg rodnych lub poczujesz nagły, silny ból brzucha. Jedź także od razu, jeśli ruchy dziecka wyraźnie osłabną lub przestaną być wyczuwalne – zawsze warto sprawdzić to z lekarzem.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
39. tydzień
Dziecko może ważyć nawet ponad 4 kg. Skóra jest gładka, paznokcie długie. Może być mniej aktywne z powodu małej ilości miejsca. Poród jest bardzo blisko.
40. tydzień
Jeśli ciąża trwa do 42. tygodnia, mówi się o przenoszonej. Dziecko nadal jest monitorowane, by uniknąć komplikacji. Może być konieczne wywołanie porodu. Mama często czuje się bardzo obciążona fizycznie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.