Siódmy miesiąc ciąży
Siódmy miesiąc ciąży obejmuje okres od 25. do 28. tygodnia. To początek trzeciego trymestru, charakteryzujący się wyraźnym przyrostem wagi i długości dziecka oraz zmianami w Twoim organizmie związanymi z jego intensywnym rozwojem. W porównaniu do wcześniejszych miesięcy bardziej zauważalne stają się skurcze Braxtona-Hicksa, częstsze mogą być problemy z oddychaniem i ucisk na pęcherz, wynikające z rosnącej macicy. Dziecko zyskuje więcej tkanki tłuszczowej, jego skóra wygładza się, a płuca intensywnie dojrzewają – to etap przygotowywania się do oddychania poza macicą. W tym czasie ważne są częstsze kontrole lekarskie i zwracanie uwagi na objawy przedwczesnego porodu.
Rozwój dziecka
Dziecko w tym miesiącu osiąga długość około 36-42 cm i wagę od 900 do 1600 gramów, naprawdę szybko przybiera na wadze, odkładając tłuszcz podskórny.
Skóra staje się mniej pomarszczona, a lanugo (meszek płodowy) zaczyna stopniowo zanikać, choć wciąż może go być sporo na ramionach i plecach.
Maź płodowa nadal chroni delikatną skórę przed działaniem płynu owodniowego.
Płuca rozwijają się intensywnie. Rośnie produkcja surfaktantu, niezbędnego do samodzielnego oddychania po narodzinach.
Dziecko ćwiczy ruchy oddechowe, unosząc i opuszczając klatkę piersiową.
Układ nerwowy rozwija się bardzo dynamicznie. Mózg rośnie i wytwarza liczne połączenia nerwowe.
Maluch potrafi już ssać kciuk, chwytać pępowinę i reagować na światło oraz dźwięki z zewnątrz.
Słuch jest dobrze rozwinięty, dziecko rozpoznaje Twój głos i znajome dźwięki, co daje mu poczucie bezpieczeństwa.
W tym miesiącu dziecko może zmieniać pozycję w macicy. Wiele maluchów zaczyna powoli układać się główką w dół, choć częste są jeszcze obroty i „salta”.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch staje się coraz większy i cięższy – możesz czuć jego wagę przy każdej zmianie pozycji.
Ruchy dziecka są mocne i wyraźne – czasem tak intensywne, że widzisz wybrzuszenia i falowanie na brzuchu.
Mogą pojawiać się skurcze Braxtona-Hicksa – bezbolesne, nieregularne napięcia macicy przygotowujące ją do porodu.
Oddychanie może być trudniejsze – rosnąca macica uciska na przeponę.
Częstsze oddawanie moczu – główka dziecka może naciskać na pęcherz.
Możesz mieć problemy ze snem – przez wielkość brzucha, częste wizyty w toalecie i aktywność dziecka w nocy.
Opuchlizna nóg, kostek i stóp – typowa w tym etapie, zwłaszcza pod koniec dnia lub w upały.
Bóle pleców i krzyża – związane z większym ciężarem i przesunięciem środka ciężkości.
Możesz doświadczać zgagi lub zaparć – efekt ucisku macicy na przewód pokarmowy.
Większa wydzielina pochwowa – fizjologiczna i związana z hormonami.
Czasem możesz czuć zmęczenie, rozdrażnienie albo – przeciwnie – przypływy energii związane z „gniazdowaniem”.
Badania i wizyty lekarskie
W siódmym miesiącu ciąży warto pamiętać o regularnych wizytach u lekarza lub położnej – zwykle raz na 4 tygodnie, chyba że lekarz zaleci częstsze kontrole.
Podczas wizyty standardowo:
mierzy się ciśnienie tętnicze
waży pacjentkę
ocenia wysokość dna macicy
słucha tętna płodu (KTG zazwyczaj dopiero później, w końcówce ciąży)
zbiera wywiad o dolegliwościach i ruchach płodu
Jeśli nie wykonano wcześniej (np. w 24.-28. tygodniu), trzeba zrobić test obciążenia glukozą (OGTT) – w kierunku cukrzycy ciążowej.
Inne badania, które mogą być wskazane w tym okresie:
morfologia krwi
badanie ogólne moczu
badanie przeciwciał anty-D (u kobiet Rh–)
u kobiet z grup ryzyka – badania w kierunku kiły, HIV, HCV
Część kobiet ma wykonywane USG w trzecim trymestrze (zwykle między 28.-32. tygodniem) – ocenia się wzrastanie płodu, ilość wód płodowych, położenie łożyska.
Porady i zalecenia
- Zadbaj o codzienne monitorowanie ruchów dziecka – nie trzeba ich liczyć „sztywno”, ale warto obserwować ich rytm i charakter.
- Staraj się odpoczywać w ciągu dnia, zwłaszcza jeśli pojawiają się obrzęki nóg.
- Pij dużo wody – dobrze nawadniaj organizm.
- Jedz małe, lekkostrawne posiłki, by zminimalizować zgagę.
- Unikaj długiego stania lub siedzenia bez ruchu – wstawaj, ruszaj się co jakiś czas.
- Kontynuuj bezpieczną aktywność fizyczną (np. spacery, pływanie), jeśli nie ma przeciwwskazań medycznych.
- Porozmawiaj z partnerem lub bliskimi o planie porodu i swojej wizji opieki okołoporodowej.
- Zacznij planować i kompletować wyprawkę dla dziecka i torbę do szpitala – choć jeszcze jest czas, warto robić to stopniowo.
Checklista na ten miesiąc
- Umów wizytę kontrolną u lekarza lub położnej
- Wykonaj badania krwi i moczu (jeśli zalecone)
- Zrób test obciążenia glukozą (jeśli jeszcze nie wykonany)
- Rozważ USG III trymestru (między 28.-32. tygodniem)
- Obserwuj i zapisuj ruchy dziecka (szczególnie jeśli lekarz o to prosił)
- Zadbaj o zdrową dietę i nawodnienie
- Ćwicz lub spaceruj – ruch jest wskazany, jeśli ciąża przebiega prawidłowo
- Odpoczywaj z nogami uniesionymi, jeśli puchną
- Sprawdź ofertę szkół rodzenia – zapisz się lub ustal plan
- Zacznij kompletować torbę do szpitala i wyprawkę
- Porozmawiaj z bliskimi o organizacji opieki po porodzie
Co się dzieje w kolejnych miesiącach?
8. miesiąc (29.-32. tydzień)
W ósmym miesiącu ciąży dziecko potrafi już zapamiętywać proste bodźce! Badania pokazują, że słysząc regularnie głos mamy, bicie jej serca czy powtarzające się melodie, noworodek po urodzeniu rozpoznaje je i uspokaja się przy znajomych dźwiękach.
9. miesiąc
Dziecko osiąga pełną dojrzałość. Waży zwykle 3-4 kg i mierzy ponad 50 cm. Skóra jest różowa, paznokcie długie, główka ustawiona do porodu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.
