Dwudziesty dziewiąty tydzień ciąży
Dwudziesty dziewiąty tydzień ciąży to etap coraz bardziej świadomego oczekiwania. Coraz więcej myśli może krążyć wokół porodu, przygotowania wyprawki i organizacji pierwszych dni z dzieckiem. To też czas, kiedy fizyczne objawy ciąży stają się bardziej wyraźne – brzuch jest ciężki, ruchy dziecka bywają zaskakująco silne, a Ty możesz potrzebować więcej odpoczynku i troski o siebie.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy teraz około 37-38 cm (długość całkowita) i waży około 1100-1250 gramów – wielkością przypomina dużego kabaczka lub ananasa.
Skóra staje się coraz gładsza i mniej przezroczysta – odkładanie tłuszczu podskórnego nadaje jej bardziej „niemowlęcy” wygląd.
Lanugo nadal obecne, ale powoli zaczyna zanikać – zostaje głównie na ramionach i plecach.
Maź płodowa dalej pokrywa skórę, tworząc ochronną warstwę przed maceracją w płynie owodniowym.
Płuca dojrzewają – produkcja surfaktantu rośnie, co zwiększa szanse dziecka na samodzielne oddychanie po porodzie.
Dziecko ćwiczy ruchy oddechowe – unosi i opuszcza klatkę piersiową, choć wypełnia ją płyn owodniowy.
Układ nerwowy szybko się rozwija – mózg rośnie, powstają nowe połączenia nerwowe, a kora mózgowa formuje się w bardziej złożone struktury.
Maluszek reaguje na światło, dźwięki i dotyk – potrafi uspokoić się lub ożywić, słysząc Twój głos.
Powieki poruszają się – dziecko mruga, a oczy mogą już reagować na zmiany światła przenikającego przez brzuch.
Mięśnie są coraz silniejsze – ruchy bywają naprawdę zdecydowane i potrafią być zaskakujące w swojej sile.
W jelitach nadal gromadzi się smółka – efekt połykania płynu owodniowego i dojrzewania układu pokarmowego.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest już duży i wyraźnie ciężki – możesz czuć jego wagę przy każdym ruchu czy zmianie pozycji.
Ruchy dziecka są mocne i częste – możesz widzieć wyraźne wybrzuszenia i falowania na brzuchu.
Możesz zauważać jeszcze bardziej regularny rytm aktywności dziecka – maluch miewa swoje stałe pory snu i czuwania.
Czkawka dziecka – tak jak w poprzednich tygodniach, wyczuwalna jako rytmiczne pulsowanie.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, warto ją regularnie nawilżać.
Rozstępy mogą się pojawić lub pogłębiać – tak jak w poprzednich tygodniach, zależy to od elastyczności skóry.
Bóle pleców i krzyża – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilają się z powodu większego ciężaru brzucha i przesunięcia środka ciężkości.
Uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik rozciągania więzadeł macicznych.
Skurcze Braxtona-Hicksa mogą być bardziej odczuwalne – to naturalny trening macicy przed porodem.
Opuchlizna nóg, kostek i stóp – tak jak w poprzednich tygodniach, może nasilać się po dłuższym staniu lub w upałach.
Większa wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z hormonami.
Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik działania progesteronu i ucisku powiększającej się macicy na przewód pokarmowy.
Możesz czuć się bardziej zmęczona – ciało pracuje na pełnych obrotach, wspierając rozwój dziecka i przygotowując się do porodu.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę na brzuchu, piersiach i biodrach – pomoże zmniejszyć napięcie i swędzenie.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie żelaza, wapnia i witaminy D.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, z naciskiem na błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, wspierając nawodnienie i prawidłowe krążenie.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa czy pływanie pomagają złagodzić bóle pleców i poprawiają samopoczucie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, dla lepszego ukrwienia macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Jeśli masz opuchliznę nóg, odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej.
To dobry czas, by dokończyć zapisy do szkoły rodzenia i powoli kompletować wyprawkę.
Wskazówki od położnej
„Wykorzystaj wolny czas na spacery na świeżym powietrzu. Zniweluje to napięcie, dyskomfort i ból pleców w ciąży.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
30. tydzień
Dziecko waży już około 1,5 kg. Skóra jest gładsza dzięki rosnącej ilości tłuszczu. Ciało dziecka zaczyna przypominać noworodka. Mama może odczuwać bóle w krzyżu.
31. tydzień
Płuca dziecka dojrzewają i przygotowują się do samodzielnego oddychania. Znika większość lanugo. Dziecko gromadzi wapń i fosfor. Mama może zauważyć opuchliznę stóp i dłoni.
32. tydzień
Ruchy dziecka stają się rzadsze, ale bardziej zdecydowane. Pozycja głową w dół jest coraz bardziej utrwalona. Mama może odczuwać większy ucisk na pęcherz. Sen staje się trudniejszy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.
