Trzydziesty drugi tydzień ciąży
Trzydziesty drugi tydzień to późny etap trzeciego trymestru – moment, kiedy wiele przyszłych mam zaczyna intensywniej myśleć o porodzie, wyprawce i organizacji pierwszych dni z dzieckiem. Fizycznie ten okres może być wymagający – brzuch jest duży i ciężki, a codzienne czynności wymagają większego planowania i odpoczynku. Dziecko tymczasem jest już na tyle rozwinięte, że w razie przedwczesnego porodu ma bardzo duże szanse na przeżycie – choć oczywiście najlepiej dla niego zostać jeszcze kilka tygodni w brzuchu.
Rozwój dziecka
Twoje dziecko mierzy około 41-42 cm (długość całkowita) i waży około 1700-1800 gramów – wielkością przypomina sporego kabaczka lub dużą kalarepę.
Skóra dziecka staje się coraz gładsza – odkładanie tłuszczu podskórnego sprawia, że wygląda niemal jak u noworodka.
Lanugo nadal może być obecne, ale powoli zanika – w wielu miejscach skóra jest już niemal całkowicie gładka.
Maź płodowa wciąż chroni skórę przed maceracją w płynie owodniowym.
Płuca dojrzewają – produkcja surfaktantu wzrasta, zwiększając szanse dziecka na samodzielne oddychanie po porodzie.
Dziecko intensywnie ćwiczy ruchy oddechowe – unosząc i opuszczając klatkę piersiową w rytmie przypominającym oddychanie.
Mózg rozwija się bardzo szybko – powiększa się, a jego powierzchnia ma coraz więcej bruzd i zwojów.
Zmysł słuchu działa bardzo dobrze – dziecko rozpoznaje Twój głos i znajome dźwięki, co pozwala budować więź jeszcze przed narodzinami.
Powieki potrafią się otwierać i zamykać – dziecko mruga i reaguje na światło przenikające przez brzuch.
Mięśnie są mocne – ruchy mogą być energiczne i czasem zaskakująco silne.
W jelitach nadal odkłada się smółka – produkt połykanych wód płodowych i złuszczonego nabłonka.
Coraz więcej dzieci w tym czasie przyjmuje pozycję główkową – choć część nadal ma jeszcze miejsce, by się obrócić.
Zmiany w ciele przyszłej mamy
Brzuch jest duży i ciężki – możesz czuć jego wagę przy wstawaniu, schylaniu się i chodzeniu.
Ruchy dziecka są mocne i czasem zaskakująco silne – możesz je nie tylko czuć, ale też widzieć jako falowanie lub wybrzuszenia brzucha.
Wyraźny rytm aktywności i snu dziecka – maluch ma już swoje cykle w ciągu doby i potrafi być aktywny, kiedy Ty próbujesz odpocząć.
Czkawka dziecka – tak jak w poprzednich tygodniach, wyczuwalna jako rytmiczne, delikatne drgania.
Skóra na brzuchu może być napięta i swędząca – tak jak w poprzednich tygodniach, warto ją regularnie nawilżać.
Rozstępy mogą się pojawić lub pogłębiać – tak jak w poprzednich tygodniach, ich widoczność zależy od elastyczności skóry.
Bóle pleców i krzyża – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilają się z powodu większego ciężaru brzucha.
Uczucie ciągnięcia w podbrzuszu – tak jak w poprzednich tygodniach, wynik rozciągania więzadeł macicznych.
Skurcze Braxtona-Hicksa mogą być bardziej zauważalne – nieregularne, bezbolesne napięcia macicy, które przygotowują ją do porodu.
Opuchlizna nóg, kostek i stóp – tak jak w poprzednich tygodniach, nasilająca się po dłuższym staniu lub w upałach.
Większa wydzielina pochwowa – tak jak w poprzednich tygodniach, fizjologiczna i związana z hormonami.
Zgaga lub zaparcia – tak jak w poprzednich tygodniach, efekt działania progesteronu i ucisku macicy na jelita.
Możesz czuć się bardziej zmęczona – Twój organizm pracuje ciężko, by wspierać rozwój dziecka.
Porady na ten tydzień
Nawilżaj skórę brzucha i piersi – delikatne masaże mogą pomóc zmniejszyć napięcie i swędzenie.
Kontynuuj suplementację witamin – szczególnie żelaza (z uwagi na większe zapotrzebowanie), wapnia i witaminy D.
Jedz zdrowo i regularnie – tak jak w poprzednich tygodniach, z naciskiem na błonnik, białko i pełne ziarna.
Pij dużo wody – tak jak w poprzednich tygodniach, aby wspierać nawodnienie i krążenie.
Dbaj o lekką aktywność fizyczną – spacery, joga ciążowa lub pływanie łagodzą bóle pleców i wspierają dobre samopoczucie.
Staraj się spać na boku – najlepiej na lewym – tak jak w poprzednich tygodniach, sprzyja to lepszemu ukrwieniu macicy i dziecka.
Unikaj alkoholu, papierosów i szkodliwych substancji – tak jak w poprzednich tygodniach.
Noś wygodne ubrania i dobrze dobrany biustonosz – tak jak w poprzednich tygodniach.
Odpoczywaj z nogami uniesionymi wyżej, jeśli masz opuchliznę.
Rozmawiaj z położną lub lekarzem o planie porodu, pytaniach i wątpliwościach – to dobry moment na przygotowania mentalne.
Kontynuuj lub rozpocznij zajęcia w szkole rodzenia – zdobyta wiedza doda Ci pewności.
Wskazówki od położnej
„Wykorzystajcie ten czas dla siebie jako para. Udane pożycie intymne jest możliwe nawet z dużym brzuszkiem w 32. tygodniu ciąży. Postawcie na kreatywność lub po prostu dużo się przytulajcie.”
Co się dzieje w kolejnych tygodniach?
33. tydzień
Dziecko może ważyć około 2,5 kg i mierzyć 45 cm. Płuca są niemal w pełni rozwinięte. Zmniejsza się ilość wód płodowych. Mama może zauważyć skurcze przepowiadające.
34. tydzień
Dziecko osiąga wagę około 2,7 kg. Jego głowa zaczyna schodzić do kanału rodnego. Skóra jest różowa i gładka. Mama może mieć trudności z chodzeniem lub siedzeniem.
35. tydzień
Dziecko jest już niemal gotowe do porodu – dojrzewają ostatnie narządy. Waży około 3 kg. Główka może być już w kanale rodnym. Skurcze Braxtona-Hicksa mogą być częste i mylące.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ból pleców i miednicy jest normalny?
Tak, w III trymestrze to dość częste – brzuch jest już duży, a ciało przygotowuje się do porodu, więc plecy i miednica mogą boleć. Pomaga częsty odpoczynek, zmiana pozycji, delikatne rozciąganie. Jeśli ból jest bardzo mocny albo towarzyszą mu skurcze w regularnych odstępach, plamienie, skontaktuj się z lekarzem lub położną.
Z czego wynikają obrzęki nóg i dłoni?
To normalne w III trymestrze – obrzęki nóg i dłoni wynikają z zatrzymywania wody w organizmie i ucisku macicy na naczynia krwionośne, co utrudnia odpływ krwi z nóg. Pomaga odpoczynek z uniesionymi nogami, luźne ubrania i picie wody. Jeśli obrzęki są bardzo duże, nagłe lub towarzyszy im ból głowy, zaburzenia widzenia czy wysokie ciśnienie, zgłoś się do lekarza.
Czy uczucie parcia na pęcherz jest normalne?
Tak, to normalne w III trymestrze – dziecko jest już duże i uciska pęcherz, dlatego częściej czujesz parcie i potrzebę oddawania moczu.
Jak odróżnić skurcze przepowiadające od porodu?
Skurcze przepowiadające (Braxtona-Hicksa) są nieregularne, niezbyt bolesne i zwykle ustępują po zmianie pozycji lub odpoczynku. Skurcze porodowe są regularne, coraz częstsze i silniejsze, nie ustępują mimo odpoczynku i często towarzyszy im ból w dole pleców lub w podbrzuszu. Jeśli skurcze są co 5-7 minut, w odstępach równych i są coraz silniejsze lub pojawia się odejście wód, czas jechać do szpitala.
Kiedy spakować torbę do porodu?
III trymestr to idealny czas na spakowanie torby do szpitala. W 36. tygodniu niech stoi przygotowana w miejscu widocznym dla Twojego partnera, na wypadek gdyby poród zaczął się wcześniej. Najlepiej spakujcie ją razem.
Jak rozpoznam, że rozpoczął się poród?
Poród prawdopodobnie się zaczął, jeśli masz regularne, nasilające się skurcze (co 5-7 minut, coraz silniejsze), odeszły ci wody płodowe (wyciek lub nagły strumień płynu) lub pojawiło się krwawienie jak przy miesiączce. Jeśli coś cię niepokoi – zawsze możesz zadzwonić do szpitala lub do swojej położnej i zapytać.
Kiedy dziecko zaczyna ustawiać się główką do dołu?
Najczęściej około 32.-36. tygodnia ciąży dziecko ustawia się główką w dół – to normalne przygotowanie do porodu. U niektórych dzieci dzieje się to trochę wcześniej lub później. Jeśli masz wątpliwości, lekarz lub położna podczas badania sprawdzi, jak dziecko jest ułożone.
Czy seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny?
Tak, zazwyczaj seks w ostatnich tygodniach ciąży jest bezpieczny, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zalecił inaczej. Może nawet pomóc przygotować szyjkę macicy do porodu. Unikaj seksu, jeśli masz krwawienia, przedwczesne skurcze, odpłynęły wody płodowe lub lekarz zalecił wstrzemięźliwość – wtedy najlepiej skonsultować się ze specjalistą.
Czy mogę kontynuować aktywność fizyczną?
Tak, jeśli ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie widzi przeciwwskazań, możesz ćwiczyć także w III trymestrze. Wybieraj lekką aktywność – spacery, pływanie, joga dla ciężarnych. Słuchaj swojego ciała i odpoczywaj, jeśli czujesz zmęczenie. Jeśli masz skurcze, ból brzucha, zawroty głowy czy krwawienie – przerwij ćwiczenia i skonsultuj się z lekarzem.
Czy ból brzucha, krwawienie lub gorączka to sygnał alarmowy?
Tak, to są sygnały alarmowe. Jeśli masz silny ból brzucha, krwawienie z dróg rodnych lub gorączkę w ciąży, powinnaś jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub pojechać do szpitala. To może wymagać pilnej oceny, żeby upewnić się, że z Tobą i dzieckiem wszystko jest w porządku.
